Trần Khánh Dư
Trần Khánh Dư là một danh tướng nổi tiếng nhưng có cuộc đời thăng trầm, là một trong những nhân vật đóng vai trò then chốt trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ ba (năm 1288).
Ông là con nuôi của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, sớm bộc lộ tài năng nhưng vì phạm tội bị bãi chức. Tuy nhiên, khi giặc Nguyên Mông xâm lược, Trần Khánh Dư được triệu về và giao trọng trách quan trọng.
Ông được giao giữ chức Phó Đô tướng quân và đặc biệt là chỉ huy đội quân chuyên đánh vào đường vận lương của giặc trên biển. Trần Khánh Dư đã tổ chức đội quân thủy tinh nhuệ, nắm vững quy luật thủy triều.
Mặc dù mắc sai lầm bị Hưng Đạo Vương quở trách, nhưng Trần Khánh Dư đã kịp thời lập công chuộc tội bằng chiến thắng vang dội tại Vân Đồn.
Trận Vân Đồn (năm 1288) là một chiến công quyết định. Ông đã chỉ huy quân thủy bất ngờ đánh úp và đánh tan đoàn thuyền vận tải lương thảo khổng lồ của giặc Nguyên Mông do Trương Văn Hổ chỉ huy. Toàn bộ số lương thực bị tịch thu hoặc bị hủy hoại.
Việc mất sạch lương thảo đã làm suy sụp ý chí chiến đấu của đạo quân Nguyên Mông do Thoát Hoan chỉ huy, khiến chúng buộc phải rút chạy. Chiến thắng Vân Đồn của Trần Khánh Dư là một đòn chí mạng, tạo tiền đề quan trọng cho chiến thắng cuối cùng trên sông Bạch Đằng.
Tên tuổi Trần Khánh Dư gắn liền với nghệ thuật dùng thủy quân, khả năng nhìn xa trông rộng và sự tận tụy cống hiến dù phải trải qua nhiều thử thách cá nhân.



