Trận không chiến trên "đất lửa" Hàm Rồng

Đầu giờ chiều một ngày cuối tháng 11, chuông điện thoại của tôi đổ liên hồi. Từ đầu dây bên kia, tiếng ông Nguyễn Bá Trôi, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh khu dân cư Bàu Sen 2, phường Chính Gián, quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng hồ hởi:

"Em đến luôn nhé! Thấy thông báo có phóng viên Báo Quân đội nhân dân đến tìm hiểu về biên đội phi công “Lan, Túc, Quỳ, Phương”, ông cụ mừng lắm, tác phong chỉnh tề rồi".

Có mặt tại tư gia của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Văn Quỳ-một trong 4 thành viên biên đội phi công tiêm kích đánh thắng không quân Mỹ trận đầu trên bầu trời miền Bắc ở số 26 đường Nguyễn Tri Phương, phường Chính Gián, tôi nhận thấy dù sắp bước qua tuổi 89 nhưng vị anh hùng phi công còn khá mẫn tiệp, thân hình to lớn, rắn chắc.

- Dạ, cháu chào bác!-tôi chủ động nắm bàn tay ấm áp của người anh hùng phi công.

- Mấy năm trước cũng còn khá, vẫn đi xe máy đưa đón các cháu đi học được. Nhưng năm nay yếu đi nhiều rồi. Bốn anh em trong biên đội MiG-17 năm xưa, giờ chỉ còn mỗi tôi thôi-Đại tá, anh hùng Hồ Văn Quỳ nở nụ cười hiền hậu.

Trong căn phòng nhỏ của vị anh hùng lưu giữ khá nhiều bức ảnh, hiện vật về Đoàn Không quân Sao Đỏ (Trung đoàn 921, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không-Không quân). Trong đó có bức ảnh chụp biên đội bay MiG-17 của Việt Nam vừa hạ cánh xuống sân bay Nội Bài sau trận đọ sức với không quân Mỹ.

- Thưa bác, bác có thể kể cho cháu nghe diễn biến chính của chiến thắng không quân Mỹ trận đầu được không ạ?

Trầm ngâm giây lát, Đại tá Hồ Văn Quỳ kể: Nắm được thông tin máy bay Mỹ sẽ đánh phá cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa), biên đội của ông do đồng chí Phạm Ngọc Lan chỉ huy nhận lệnh đánh chặn. 4 giờ ngày 3-4-1965, biên đội có mặt tại sân bay chờ lệnh xuất kích. Biên đội tấn công gồm 4 chiếc máy bay MiG-17A do phi công Phạm Ngọc Lan số 1 (máy bay số hiệu 2310); phi công Phan Văn Túc số 2 (máy bay số hiệu 2118); phi công Hồ Văn Quỳ số 3 (máy bay số hiệu 2312) và phi công Trần Minh Phương số 4 (máy bay số hiệu 2318). Sau đó ít giờ, những "cánh én bạc" xé gió thẳng tiến vào vĩ tuyến 20 (Thanh Hóa). Lúc này mây mù dày đặc, tầm nhìn hạn chế, biên đội phải chia tốp để tiếp cận máy bay địch.

“Khi phát hiện tốp máy bay Mỹ xuất hiện, tôi nhận lệnh ném hai thùng dầu phụ để tăng tốc đuổi theo. Các anh Phạm Ngọc Lan, Phan Văn Túc bay chặn đầu, nhằm chiếc F-8E đi đầu, bấm nút khai hỏa, nhưng không chính xác. Tôi và phi công Trần Minh Phương bám theo bắn hỗ trợ. Bị tấn công bất ngờ, đội hình bay của địch nhanh chóng rối loạn, một chiếc lọt vào giữa “gọng kìm” MiG-17 của ta, lập tức bị pháo của anh Lan bắn hạ”, giọng vị anh hùng phi công phấn chấn như thể sự kiện đặc biệt ấy đang diễn ra trước mắt.

Sau chiến thắng đầu tiên, Trung úy, phi công Hồ Văn Quỳ và đồng đội tiếp tục đánh những trận ác liệt, đối đầu với nhiều loại máy bay của Mỹ. Ông bảo, nếu so sánh về yếu tố kỹ thuật thì máy bay Mỹ hiện đại hơn MiG-17 của ta. Chúng được trang bị tên lửa đối không, hệ thống radar và vận tốc bay lớn. Trong khi MiG-17 chỉ sử dụng kính ngắm bằng mắt thường và hệ thống pháo 30mm. Nhưng với lối đánh cận chiến linh hoạt, có phần liều lĩnh, Hồ Văn Quỳ và đồng đội đã tiêu diệt hàng chục “con ma”, “thần sấm”... của đế quốc Mỹ.