Trần Mộng Bạch – nhà cách mạng sáng lập Hội Phục Việt và Tân Việt Cách mạng Đảng

Trần Mộng Bạch, tên thật là Trần Đình Thanh, sinh năm 1903 tại làng Trung Tiết, huyện Thạch Hà, nay thuộc phường Nam Hà, thành phố Hà Tĩnh. Sau khi theo học tại trường Quốc học Huế, ông trở về Vinh giảng dạy tại trường Quốc học Vinh, rồi giữ chức hiệu trưởng trường tiểu học Cao Xuân Dục.

Trong thời gian công tác tại trường Cao Xuân Dục, ông cùng nhiều giáo viên trẻ và sinh viên, cũng như các sĩ phu Nho học, sáng lập Hội Phục Việt vào ngày 14 tháng 7 năm 1925 tại Vinh. Tại hội nghị thành lập, ông được bầu làm Hội trưởng và là người soạn thảo bản Dự án 10 điểm của hội.

Đến tháng 7 năm 1928, tổ chức đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng, và ông là người viết Cương lĩnh của đảng. Khi giữ vai trò Bí thư Tổng bộ, ông đã cử một số đảng viên sang Trung Quốc tiếp xúc với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, nhằm tìm hướng hợp nhất hai tổ chức.

Do hoạt động cách mạng mạnh mẽ, ông bị chính quyền thực dân Pháp xem là đối tượng nguy hiểm. Chính quyền buộc ông phải đến dạy học ở Kon Tum; dù xa các trung tâm đấu tranh, ông vẫn tiếp tục theo dõi và tham gia từ xa các hoạt động của đảng.

Năm 1929, nội bộ Tân Việt Cách mạng Đảng phân hóa thành hai nhóm, và ông thuộc nhóm công bố đề án thành lập Liên đoàn Quốc gia. Cũng trong thời gian này, thực dân Pháp đẩy mạnh bắt giữ đảng viên, ông bị bắt và bị kết án 7 năm tù khổ sai, đồng thời phải chịu tra tấn trong tù.

Sau đó ông được trả về quê hương và qua đời vào ngày 30 tháng 6 năm 1931. Cuộc đời Trần Mộng Bạch là tấm gương về lòng yêu nước, ý chí kiên định theo đuổi mục tiêu độc lập dân tộc, để thế hệ trẻ hôm nay suy ngẫm về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trần Mộng Bạch" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_M%E1%BB%99ng_B%E1%BA%A1ch), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.