Bài viết

TRẦN PHÚ – NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG VÀ CHÍ KHÍ NGÀN ĐỜI

Trong dòng chảy lịch sử đầy hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã trở thành biểu tượng của ý chí quật cường và lý tưởng sống cao đẹp. Giữa những “năm tháng hoa lửa” của cuộc đấu tranh giành độc lập, hình ảnh đồng chí Trần Phú – vị Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam – hiện lên như một tấm gương sáng ngời về trí tuệ và lòng quả cảm. Ở tuổi 27, cái tuổi thanh xuân rực rỡ nhất, ông đã trút hơi thở cuối cùng dưới gầm trời Chợ Quán, nhưng lời nhắn nhủ cuối cùng của ông vẫn cò

Đắk Lắk28/04/2026Nguyễn Phước Hoàng Diệp (Khoa Sư phạm, Trường Đại học Phú Yên)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong dòng chảy lịch sử đầy hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã trở thành biểu tượng của ý chí quật cường và lý tưởng sống cao đẹp. Giữa những “năm tháng hoa lửa” của cuộc đấu tranh giành độc lập, hình ảnh đồng chí Trần Phú – vị Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam – hiện lên như một tấm gương sáng ngời về trí tuệ và lòng quả cảm. Ở tuổi 27, cái tuổi thanh xuân rực rỡ nhất, ông đã trút hơi thở cuối cùng dưới gầm trời Chợ Quán, nhưng lời nhắn nhủ cuối cùng của ông vẫn còn vang vọng mãi đến tận hôm nay.

Phú Yên – Nơi cất tiếng khóc chào đời và mạch nguồn nuôi dưỡng chí khí

Đồng chí Trần Phú sinh ngày 1/5/1904 tại làng An Thổ, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Dù quê gốc ở Hà Tĩnh, nhưng mảnh đất Tuy An chính là nơi đã đón những bước chân đầu tiên và nuôi dưỡng tâm hồn của vị Tổng Bí thư trẻ tuổi. Mảnh đất miền Trung đầy nắng gió, với bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học, đã góp phần hình thành nên nhân cách tự lập, kiên cường của ông ngay từ thuở thiếu thời.

Dấu ấn nơi di tích Thành An Thổ không chỉ là nơi sinh, mà còn là nơi lưu giữ ký ức về gia đình đồng chí Trần Phú khi thân phụ của ông là cụ Trần Văn Phổ từng làm giáo thụ tại đây. Chính hơi thở của vùng đất Phú Yên kiên cường đã hòa quyện cùng dòng máu cách mạng, tạo nên một bản lĩnh Trần Phú không bao giờ khuất phục trước kẻ thù. Tuổi thơ của Trần Phú sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ, ông phải tự lập từ rất sớm, nhưng nghịch cảnh càng trui rèn cho ông tinh thần tự học và ý thức trách nhiệm cao với dân tộc.

Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành chung tại Huế và trở thành giáo viên tại trường Cao Xuân Dục ở Vinh, Nghệ An. Trên bục giảng, thầy giáo trẻ Trần Phú không chỉ dạy chữ mà còn thầm nhuần cho học trò lòng yêu nước qua từng bài giảng. Chính môi trường sư phạm và những nỗi đau của một dân tộc mất nước đã dẫn dắt người con ưu tú của đất Phú Yên đến với con đường cách mạng vô sản.

Hành trình tìm đường cứu nước và cương vị Tổng Bí thư

Khát khao tự do đã đưa Trần Phú vượt qua biên giới. Năm 1925, ông gia nhập Hội Phục Việt và bắt đầu dấn thân vào những hoạt động đầy nguy hiểm. Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời cách mạng của ông là khi được sang Quảng Châu (Trung Quốc) vào năm 1926 và được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Tại đây, dưới sự dìu dắt của Người, Trần Phú đã tìm thấy ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin.

Để trau dồi lý luận, ông tiếp tục sang Liên Xô du học tại Đại học Phương Đông vào năm 1927. Sau khi tốt nghiệp loại ưu, tháng 4/1930, Trần Phú bí mật về nước, mang theo những tri thức quý báu để xây dựng Đảng. Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 10/1930, một sự kiện lịch sử đã diễn ra: Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng khi mới 26 tuổi.

Bản Luận cương Chính trị năm 1930 do ông khởi thảo đã trở thành kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam. Bản văn kiện này không chỉ thể hiện tư duy lý luận xuất sắc mà còn cho thấy tầm nhìn chiến lược của một nhà lãnh đạo trẻ tuổi, xác định rõ con đường cứu nước là phải gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội.

Khúc tráng ca tại Nhà thương Chợ Quán

Sự nghiệp cách mạng đang trên đà phát triển thì sóng gió ập đến. Ngày 18/4/1931, đồng chí Trần Phú bị thực dân Pháp bắt giữ tại Sài Gòn. Biết ông là nhân vật chủ chốt của Đảng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn hèn hạ nhất, từ mua chuộc bằng tiền tài, địa vị đến những trận đòn tra tấn “thừa sống thiếu chết” hòng lung lạc ý chí của người cộng sản trẻ.

Thế nhưng, thực dân Pháp đã lầm. Trước những cực hình dã man, Trần Phú vẫn giữ vững khí tiết. Những vết thương đau đớn cùng căn bệnh lao phổi ngày càng trầm trọng đã bào mòn cơ thể ông, nhưng tinh thần của ông thì bất diệt. Khi nhận thấy ông không còn khả năng sống sót, giặc đưa ông về Nhà thương Chợ Quán để điều trị cầm chừng.

Ngày 6/9/1931, trong hơi thở yếu ớt nhưng đầy đanh thép, đồng chí Trần Phú đã để lại lời dặn dò cuối cùng cho đồng đội: “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu”. Câu nói ấy không chỉ là lời kết của một đời người, mà còn là lời mở đầu cho sức mạnh bền bỉ của hàng triệu chiến sĩ cách mạng về sau.

Lời kết: Ký ức sống mãi với thế hệ mai sau

Hôm nay, đứng trên mảnh đất Phú Yên quê hương ông, nhìn những ngôi trường và con phố mang tên Trần Phú, chúng ta càng thêm tự hào về người con ưu tú của dân tộc. Sự hiện diện của Khu di tích lịch sử quốc gia Thành An Thổ tại Tuy An ngày nay là minh chứng cho tình cảm gắn bó và sự trân trọng mà mảnh đất này dành cho ông. Cuộc đời đồng chí Trần Phú tuy ngắn ngủi nhưng đã kịp thắp lên ngọn lửa không bao giờ tắt của niềm tin và sự hy sinh.

Với những người trẻ hôm nay, đặc biệt là các bạn sinh viên đang học tập tại Phú Yên, câu chuyện về người thầy giáo đi làm cách mạng Trần Phú chính là bài học sâu sắc nhất về lý tưởng. Dù trong thời chiến hay thời bình, “chí khí chiến đấu” vẫn luôn cần thiết để chúng ta vượt qua mọi khó khăn, đóng góp sức trẻ cho công cuộc xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn