TRẦN PHÚ – TỔNG BÍ THƯ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Lê Thị Cẩm Tú
Trần Phú (1904–1931) là nhà cách mạng tiêu biểu của Việt Nam, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam (thời kỳ đầu mang tên Đảng Cộng sản Đông Dương). Dù hoạt động cách mạng trong thời gian không dài, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc xây dựng tổ chức Đảng, xác định phương hướng đấu tranh và đặt nền móng cho sự phát triển của phong trào cách mạng Việt Nam.
Ông sinh ngày 1 tháng 5 năm 1904 tại xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Thuở nhỏ, Trần Phú học tập tại Huế, sớm tiếp thu tư tưởng tiến bộ và tham gia các phong trào yêu nước. Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc học Huế, ông tham gia hoạt động cách mạng, góp sức vào việc truyền bá tư tưởng giải phóng dân tộc và xây dựng các tổ chức cách mạng.
Năm 1926, Trần Phú sang Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau đó, ông được cử sang học tại Trường Đại học Phương Đông ở Moskva (Liên Xô), nơi ông nghiên cứu lý luận cách mạng và tích lũy kinh nghiệm hoạt động quốc tế. Cuối năm 1929, ông trở về hoạt động trong phong trào cách mạng Việt Nam theo sự phân công của Quốc tế Cộng sản.
Tháng 10 năm 1930, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, Trần Phú được bầu giữ cương vị Tổng Bí thư. Cũng trong thời gian này, ông tham gia soạn thảo Luận cương chính trị tháng 10 năm 1930, một văn kiện quan trọng của Đảng, góp phần xác định phương hướng và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn đầu.
Tháng 4 năm 1931, Trần Phú bị chính quyền thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Mặc dù bị tra tấn và giam cầm trong điều kiện khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khí tiết, kiên định lý tưởng cách mạng và không khai báo những bí mật của tổ chức. Ngày 6 tháng 9 năm 1931, Trần Phú qua đời tại Nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn) khi mới 27 tuổi. Trước lúc hy sinh, ông để lại lời nhắn nổi tiếng: “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu.”
Tên tuổi và sự nghiệp của Trần Phú gắn liền với những năm đầu xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam. Tinh thần kiên trung, ý chí bất khuất và những đóng góp của ông đối với sự nghiệp cách mạng đã trở thành tấm gương sáng cho nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân noi theo. Để ghi nhận công lao đó, tên Trần Phú được đặt cho nhiều trường học, đường phố, công trình công cộng trên cả nước, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và lý tưởng cách mạng cho các thế hệ hôm nay.



