Trận phục kích ngã ba sông Thứ Mười Một và lòng dân Thuận Hòa
Câu chuyện về tinh thần bám đất giữ làng và chiến thuật mưu trí của bác Ba Đém cùng lực lượng du kích xã Thuận Hòa. Bằng việc lợi dụng địa hình rặng dừa nước hiểm trở và súng tự chế, quân ta đã bẻ gãy mũi càn quét bằng xuồng máy của một đại đội địch, giữ vững hành lang vùng lõi căn cứ.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xã Thuận Hòa (huyện An Minh) là địa bàn chiến lược có hệ thống kinh rạch chằng chịt, che chở cho các cơ quan kháng chiến vùng U Minh Thượng. Địch xem nơi đây là "vùng lõi cộng sản" nên liên tục cho đóng bốt kìm kẹp, huy động các đội xuồng máy chở đại liên điên cuồng càn quét dọc các tuyến kinh xẻo nhằm triệt hạ phong tào du kích bám dân.
Vào mùa mưa năm 1971, nước dâng cao ngập các bờ kinh ranh, giao thông đi lại vô cùng khó khăn. Nhận được mật báo có một đại đội lính ngụy đang mở trận càn lớn, đi xuồng máy từ hướng chi khu đổ thẳng vào ngã ba sông thuộc xã Thuận Hòa hòng đánh úp trạm giao liên mật, bác Ba Đém lúc bấy giờ là chiến sĩ du kích mật địa phương đã lập tức chỉ huy một tổ bám trận địa. Lực lượng của ta lúc đó rất mỏng, vũ khí thô sơ chủ yếu là súng trường cũ và hai quả mìn tự chế từ bom lép.
"Dân Thuận Hòa mình bám đất rừng ròng rã bao năm, từng khúc quanh, từng bụi dừa nước anh em đều thuộc như lòng bàn tay. Giặc đi xuồng máy nổ máy ầm ầm từ xa, còn mình chỉ cần ngâm mình dưới nước chịu muỗi cắn là xem như làm chủ trận địa," bác Ba Đém nhớ lại.
Bác Ba Đém bố trí trận địa mai phục ngay đoạn cua ngặt nghèo nhất của dòng sông, nơi những rặng dừa nước mọc dày đặc che khuất tầm nhìn. Quả mìn tự chế được neo chặt dưới đáy nước, dây bửng kíp nổ kéo dài vào tận bụi rậm sâu nơi bác đang ẩn nấp.
Khoảng 9 giờ sáng, tiếng động cơ gầm rú xé toạc không gian yên ắng. Chiếc xuồng tuần tra đi đầu của địch nghênh ngang tiến vào, súng đại liên trên tàu liên tục bắn vãi lên hai bên bờ để thị uy. Chờ cho chiếc xuồng lọt thỏm vào đúng tầm ngắm, bác Ba Đém bình tĩnh giật kíp nổ. Một tiếng nổ vang trời hất tung chiếc xuồng sắt lên không trung, khói lửa mù mịt trùm lên dòng sông.
Bị đánh bất ngờ ở địa hình hiểm trở, các xuồng phía sau hỗn loạn, lính ngụy giẫm đạp lên nhau nhảy xuống nước tìm đường thoát thân nhưng bị sa lầy vào bãi sình đáy rạch. Bác Ba Đém cùng anh em du kích từ các công sự lộ thiên đồng loạt đứng lên nổ súng đánh áp đảo, bẻ gãy hoàn toàn mũi tiến công của giặc, buộc tàn quân phải kéo thây tháo chạy. Trận đánh bảo vệ vẹn nguyên vành đai căn cứ, viết tiếp trang sử oanh liệt của quân và dân Thuận Hòa anh hùng.
