Trần Quốc Tuấn

Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Trần Quốc Tuấn.

Năm sinh: 1228 - Năm mất: 1300.

Tước hiệu: Quốc công Tiết chế (Tổng tư lệnh quân đội).

Tác phẩm: Hịch tướng sĩ, Binh thư yếu lược.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NỖI LÒNG ĐÊM TRƯỚC TRẬN BẠCH ĐẰNG VÀ CÂY GẬY BỊT SẮT

Năm 1285, quân Nguyên Mông với 50 vạn đại quân hùng hổ tràn sang nước ta lần thứ 2. Thế giặc mạnh như chẻ tre, kinh thành Thăng Long thất thủ, Thượng hoàng và Vua Trần phải rút lui về Thiên Trường. Trong triều đình, tâm lý hoang mang dao động cực độ, nhiều tôn thất muốn đầu hàng để bảo toàn tính mạng.

Trần Quốc Tuấn lúc ấy gánh trên vai trọng trách nặng nề nhất: Tổng chỉ huy quân đội. Ông không chỉ lo đối phó với giặc ngoài, mà còn phải dẹp yên "giặc trong lòng" (sự sợ hãi). Đêm đêm, ông thức trắng, vò đầu bứt tai, "tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa". Ông đau xót khi thấy quân giặc nghênh ngang, sỉ nhục triều đình. Từ nỗi đau ấy, ông viết nên Hịch tướng sĩ – áng thiên cổ hùng văn rực lửa, khơi dậy lòng tự trọng của ba quân.

Nhưng thử thách lớn nhất đối với Trần Quốc Tuấn lại nằm ở mối thù nhà. Cha ông (An Sinh Vương Trần Liễu) trước khi mất đã trăng trối: "Con phải vì cha mà lấy được thiên hạ, nếu không cha chết không nhắm mắt" (ám chỉ mối thù bị Vua Trần Thái Tông ép vợ). Trần Quốc Tuấn nắm trong tay binh quyền cả nước, nếu muốn cướp ngôi vua là chuyện dễ như trở bàn tay.

Trong một chuyến đi thuyền, Trần Quốc Tuấn mời Vua Trần Thánh Tông xuống thuyền của mình. Ông cầm một cây gậy có bịt sắt nhọn ở đầu. Mọi người nhìn thấy đều lo sợ ông sẽ ám sát vua. Nhưng Trần Quốc Tuấn đã làm một hành động khiến cả sử sách phải nghiêng mình: Ông bẻ gãy phần sắt nhọn ở đầu gậy vứt đi, chỉ cầm cây gậy gỗ để chống, ung dung đi lại hầu hạ vua.

Hành động lặng lẽ ấy thay cho ngàn vạn lời nói: Ông đã gạt bỏ hoàn toàn thù riêng để lo việc chung. Ông chủ động giảng hòa với Trần Quang Khải (người thuộc phe đối nghịch trong dòng tộc) qua điển tích "tắm thơm", tạo nên khối đoàn kết sắt đá trong triều đình.

Chính nhờ tấm lòng "Trung quân ái quốc" vĩ đại ấy, ông đã tập hợp được sức mạnh của toàn dân, ba lần đánh bại quân Nguyên Mông – đội quân mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ. Ông trở thành "Đức Thánh Trần", vị thánh trong lòng dân tộc, người đã dạy cho hậu thế bài học: "Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức" là cội nguồn của mọi chiến thắng.

Trần Quốc Tuấn là vị tướng toàn tài, văn võ song toàn và nhân cách lớn lao. Sự vĩ đại của ông không chỉ nằm ở tài dùng binh như thần, mà ở sự hy sinh cái "Tôi" cá nhân vì cái "Ta" chung của dân tộc.

Câu chuyện bẻ gãy đầu gậy bịt sắt là bài học đạo đức sâu sắc nhất về sự đoàn kết. Tôi kể cho học sinh nghe để các em hiểu rằng: Để làm được việc lớn, trước hết phải biết dẹp bỏ sự ích kỷ, đố kỵ cá nhân. Đoàn kết chính là sức mạnh vô địch.