TRẦN QUÝ CÁP (1)

Sĩ phu yêu nước

Trần Quý Cáp, tự Dã Hàng, Thích Phu, sinh năm 1870 tại làng Bất Nhị, nay thuộc xã Điện Phước, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Ông nổi tiếng học giỏi, nhưng mãi đến năm 1904 mới đỗ Tiến sĩ, cùng khoa thi với cụ Huỳnh Thúc Kháng. Tuy đỗ đạt cao, nhưng ông không muốn làm quan, mà muốn đem sở học của mình nhằm vận động cải cách xã hội, nâng cao dân trí. Ông cùng các nhà yêu nước như Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng đi diễn thuyết về duy tân, cải cách ở nhiều nơi.

Năm 1906, ông được bổ giữ chức Giáo thọ phủ Thăng Bình, sau được điều vào làm Giáo thọ Ninh Hòa (Khánh Hòa).

Năm 1908, nhân phong trào kháng thuế ở Quảng Nam bùng nổ, thực dân Pháp và Nam triều lo sợ, đã buộc ông tội “đại phản nghịch”, kết án “mạc tu hữu” (không cần chứng cứ) và đem chém ông ở cầu Sông Cạn (Khánh Hòa) vào ngày 17/5/1908.