Trận Rạch Gầm - Xoài Mút (1785): Nghệ thuật thủy chiến và mai phục đầm lầy
Đặng Mai Phương
Trong cuộc đụng độ với 5 vạn quân Xiêm - Nguyễn tại Nam Bộ, Nguyễn Huệ đã vận dụng xuất sắc địa hình sông nước để tiêu diệt gọn kẻ thù chỉ trong một ngày duy nhất (19/1/1785).
Lựa chọn trận địa mai phục hiểm hóc: Nguyễn Huệ chọn đoạn sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút (nay thuộc Tiền Giang) dài khoảng 6 km. Nơi đây sông rộng, lòng sâu, hai bên bờ cây cối rậm rạp, lại có các cù lao (cù lao Thới Sơn) và sông nhỏ chia cắt, rất thuận lợi để giấu quân và chặn đầu, khóa đuôi hạm đội địch.
Chiến thuật dụ địch và nghi binh: Ông không đánh ngay khi quân Xiêm còn hăng hái mà chủ động đóng quân ở Mỹ Tho, giả vờ thủ thế và cử người mang lễ vật đến giảng hòa để làm địch chủ quan, kiêu ngạo. Khi quân Xiêm xuôi dòng tấn công, lực lượng thủy quân nhẹ của Tây Sơn giả thua rút chạy, nhử toàn bộ hạm đội địch vào đúng khu vực mai phục.
Đòn đánh hiệp đồng, đập tan sinh lực địch: Khi hạm đội địch lọt trọn vào trận địa, Nguyễn Huệ phát lệnh tấn công. Từ các lạch sông và cù lao, đại bác Tây Sơn nhả đạn dữ dội vào giữa đội hình địch; các thuyền chiến dũng mãnh xông ra chia cắt hạm đội Xiêm. Sự kết hợp giữa thủy chiến, hỏa lực mạnh và hỏa công đã khiến 300 chiến thuyền cùng hàng vạn quân Xiêm bị nhấn chìm dưới lòng sông Tiền.
