Trần Rịa – Người du kích gan dạ, sáng tạo trên quê hương Phú Yên

Anh hùng Trần Rịa sinh năm 1920, dân tộc Kinh, quê ở xã An Chấn, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Khi hy sinh, ông là đội viên du kích xã An Chấn, huyện Tuy An – một chiến sĩ kiên cường, gắn bó trọn đời với phong trào cách mạng địa phương.

Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Trần Rịa tham gia du kích xã, trực tiếp chiến đấu bảo vệ xóm làng và thường xuyên làm dân công phục vụ các chiến trường Tây Nguyên và bắc Khánh Hòa. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, ông ở lại miền Nam tiếp tục hoạt động cách mạng trong điều kiện vô cùng gian khổ, nguy hiểm.

Tháng 1 năm 1963, ông thoát ly lên căn cứ, đảm nhiệm công tác cán sự thôn. Đầu năm 1964, khi tình hình chiến sự trên địa bàn ngày càng ác liệt, Trần Rịa trực tiếp cầm súng cùng đội du kích xã chiến đấu chống các cuộc càn quét. Trong hoàn cảnh thiếu thốn vũ khí, ông tích cực thu nhặt bom đạn lép, cải tiến thành mìn để đánh địch. Với tinh thần mưu trí, sáng tạo và lòng dũng cảm, riêng ông đã tiêu diệt 63 tên địch, làm bị thương 26 tên, bắn rơi và làm hỏng 2 máy bay lên thẳng, phá hủy 1 xe GMC.

Một trận đánh tiêu biểu diễn ra vào tháng 2 năm 1970 tại động Ông Khế, xã An Chấn – căn cứ lõm quan trọng của ta, nơi tập kết hàng nghìn tấn lương thực, thực phẩm phục vụ bộ đội và các lực lượng vũ trang. Nhằm bảo vệ căn cứ, Trần Rịa đã tổ chức bố trí nhiều bãi mìn và hầm chông kín đáo, hiểm hóc. Khi hai trung đội bảo an vào lùng sục, chúng liên tiếp vướng mìn, 21 tên chết tại chỗ, 16 tên khác bị thương. Địch phải gọi máy bay đến vận chuyển xác và cứu thương. Tuy nhiên, trong lúc thu nhặt xác đồng bọn, chúng lại tiếp tục vướng mìn, thêm 2 tên bị tiêu diệt, một chiếc trực thăng bị hỏng nặng buộc phải dùng trực thăng vận tải UH-1 cẩu về căn cứ. Trận đánh đã góp phần giữ vững căn cứ, bảo vệ an toàn kho lương thực của ta.

Với những chiến công xuất sắc, Trần Rịa được tặng thưởng 3 Huân chương Giải phóng, 1 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, 2 Huân chương Quyết thắng hạng Nhì và 4 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua.

Ghi nhận những đóng góp to lớn và tinh thần chiến đấu kiên trung, ngày 28 tháng 4 năm 2000, Trần Rịa được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.