TRẬN TẬP KÍCH CĂN CỨ ĐỒNG DÙ – ĐÒN ĐÁNH CỦA ĐẶC CÔNG CỦ CHI VÀ MIỀN ĐÔNG

Thời kỳ lịch sử

1969 – Kháng chiến chống Mỹ, chiến trường Củ Chi và miền Đông Nam Bộ.
PHẦN I – “CÁNH CỬA SẮT” Ở PHÍA TÂY BẮC SÀI GÒN

Cách Sài Gòn khoảng 30km về phía tây bắc, trên địa bàn Củ Chi, có một căn cứ quân sự được tổ chức như một pháo đài.

Đó là Đồng Dù.

Theo Báo Quân đội nhân dân, căn cứ rộng khoảng 7km², là hậu cứ của Lữ đoàn bộ binh 2 và Sư đoàn bộ binh 25 “Tia chớp nhiệt đới” của quân Mỹ. Bên trong có khu chỉ huy, trung tâm thông tin, sân bay, trận địa pháo, khu xe cơ giới và các khu kho tàng.

Đây không phải một mục tiêu dễ tiếp cận.

Bao quanh căn cứ là nhiều lớp hàng rào dây thép gai.

Ở những khu vực trọng yếu, hệ thống phòng thủ còn được tăng cường bằng bãi mìn, bãi chông và các lô cốt, ụ súng.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, tuyến phòng thủ trong cùng có hơn 300 lô cốt và ụ súng; bên ngoài còn có lực lượng biệt kích, thám báo tuần tra, cùng xe bọc thép thường xuyên cơ động quanh căn cứ.

Ban đêm, ánh đèn pha và pháo sáng liên tục được sử dụng để kiểm soát khu vực chung quanh.

Đối với những người lính đặc công, Đồng Dù không chỉ là một căn cứ lớn.

Nó là một thử thách.

Muốn đánh được Đồng Dù, không thể chỉ dựa vào sức mạnh.

Phải nhìn thấy điểm yếu trong một hệ thống tưởng như không có điểm yếu.

Và trước khi tiếng súng vang lên, đã có những ngày đêm âm thầm của những người làm nhiệm vụ trinh sát.

Họ quan sát.

Ghi nhớ.

Nắm quy luật tuần tra.

Tìm cửa mở.

Tính toán đường tiếp cận.

Mỗi hàng rào đều phải được nghiên cứu.

Mỗi bãi mìn đều phải được tính đến.

Mỗi khoảng trống đều có thể là nơi nguy hiểm nhất.

Bởi phía trước họ là một căn cứ được tổ chức để ngăn chặn chính những người đang chuẩn bị tiến vào.

Chú thích ảnh: Căn cứ Đồng Dù – hậu cứ quan trọng của Sư đoàn 25 bộ binh Mỹ tại Củ Chi. Ảnh tư liệu được TTXVN sử dụng trong các bài viết về trận Đồng Dù ngày 26-2-1969.

Nguồn ảnh: Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), được đăng lại trên Báo Tin tức.

PHẦN II – NHỮNG NGƯỜI ĐI TRƯỚC TRONG BÓNG ĐÊM

Sau nhiều ngày nghiên cứu căn cứ, quyết định tiến công được đưa ra.

Lực lượng tham gia gồm 106 cán bộ, chiến sĩ của hai đơn vị đặc công thuộc Tiểu đoàn 3 và Đoàn J.16, cùng Tiểu đoàn 28 thuộc Sư đoàn 7; ngoài ra có 30 cán bộ, chiến sĩ pháo binh Miền làm nhiệm vụ hỏa lực chi viện.

Lực lượng đặc công được tổ chức thành 7 mũi, 34 tổ, đánh vào những mục tiêu khác nhau trong căn cứ.

Pháo binh bố trí hai trận địa hỏa lực ở bên ngoài.

Nhiệm vụ của pháo binh không chỉ là đánh bồi.

Hỏa lực còn phải tạo điều kiện cho các mũi đặc công rút khỏi căn cứ sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Chiều 25-2-1969, các đơn vị từ khu vực Phú Hòa Đông và Phú Hòa Tây bắt đầu cơ động.

Đường đi khoảng 10km.

Nhưng 10km ấy không phải một chặng đường bình thường.

Họ phải vượt qua những tuyến phòng thủ, đồn bốt và khoảng đất trống.

Đêm xuống.

Những người lính đặc công tiếp tục tiến về phía Đồng Dù.

Phía trước là hàng rào.

Sau hàng rào là bãi mìn.

Sau bãi mìn là lô cốt.

Sau lô cốt là những mục tiêu mà họ phải đánh.

Ánh đèn pha quét qua bóng tối.

Pháo sáng treo trên bầu trời.

Những chiếc xe bọc thép tuần tra chung quanh căn cứ.

Nhưng từng mũi vẫn lặng lẽ tiến lên.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, trong đêm đó, cả 7 mũi tìm cách khắc phục các lớp hàng rào, bãi mìn, bãi chông, lô cốt và ụ súng để tiến vào căn cứ. 6 mũi tiếp cận được mục tiêu; mũi thứ 7 bị lộ và phải rút ra ngoài.

Đó là khoảnh khắc mà mỗi tiếng động đều có thể phá hỏng cả kế hoạch.

Không ai được phép vội vàng.

Không ai được phép để lộ vị trí.

Và không ai biết chắc mình sẽ trở về.

Nhưng từng mét đất vẫn được vượt qua.

Từng lớp rào vẫn được mở.

Cho đến khi những người lính đặc công đứng ở bên trong hệ thống phòng thủ mà đối phương tin rằng đủ sức bảo vệ căn cứ.

Đồng Dù vẫn chưa biết điều gì sắp xảy ra.

Chú thích ảnh: Bộ đội đặc công trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ảnh tư liệu dùng để tái hiện bối cảnh hành quân, tiếp cận mục tiêu của lực lượng đặc công; không khẳng định đây là những chiến sĩ trực tiếp tham gia trận Đồng Dù.

Nguồn ảnh: Tư liệu lịch sử bộ đội Đặc công; đối chiếu với tư liệu Báo Quân đội nhân dân về trận Đồng Dù.

PHẦN III – 2 GIỜ 45 PHÚT

Đêm 25-2 chuyển sang ngày 26-2-1969.

Bên trong Đồng Dù, căn cứ vẫn chìm trong trạng thái phòng thủ thường lệ.

Nhưng những người lính đặc công đã ở rất gần mục tiêu.

Rồi thời điểm được lựa chọn đến.

2 giờ 45 phút.

Mũi 1, mũi 5 và mũi 6 nổ súng.

Mục tiêu của họ là sở chỉ huy Lữ đoàn, trận địa pháo, khu quân y và khu huấn luyện.

Chỉ hai phút sau, lúc 2 giờ 47, mũi 2 – mũi tiến công chủ yếu – bắt đầu đánh vào Sở chỉ huy Sư đoàn 25, khu trung tâm thông tin và khu xe cơ giới.

Đến 3 giờ 10 phút, mũi 3 và mũi 4 đánh vào khu sân bay.

Một căn cứ rộng hàng kilomet vuông bỗng trở thành nhiều điểm chiến đấu.

Không phải một hướng.

Mà nhiều hướng cùng lúc.

Sở chỉ huy bị đánh.

Thông tin bị đánh.

Pháo binh bị đánh.

Sân bay bị đánh.

Khu xe cơ giới bị đánh.

Đó chính là cách đánh mà đặc công đã lựa chọn:

không đánh dàn trải vào nơi mạnh nhất của đối phương, mà luồn sâu, đánh vào những bộ phận quan trọng làm nên sức chiến đấu của cả căn cứ.

Tiếng nổ vang lên giữa đêm.

Những công sự bị phá.

Những khu vực quan trọng trong căn cứ bị tấn công bất ngờ.

Đối phương phải đối phó với nhiều mũi cùng lúc.

Và từ bên ngoài, pháo binh bắt đầu bắn chi viện.

Trận đánh không còn là một cuộc đột nhập đơn lẻ.

Nó trở thành một đòn tập kích phối hợp giữa đặc công và hỏa lực pháo binh.

Theo Báo Quân đội nhân dân, sau hơn một giờ chiến đấu quyết liệt, lực lượng ta đã đánh thiệt hại nặng Sở chỉ huy Sư đoàn 25, Lữ đoàn 2, khu thông tin, hai trận địa pháo, sân bay, bãi xe và khu hậu cần.

Trong căn cứ Đồng Dù, hệ thống phòng thủ tưởng như bất khả xâm phạm đã bị đánh thẳng vào trung tâm.

PHẦN IV – ĐÒN ĐÁNH VÀO “TRÁI TIM” CĂN CỨ

Điều làm nên giá trị của trận Đồng Dù không chỉ nằm ở số lượng mục tiêu bị phá hủy.

Nó nằm ở cách đánh.

Một căn cứ được bảo vệ bằng nhiều lớp hàng rào.

Có mìn.

Có lô cốt.

Có lực lượng tuần tra.

Có đèn pha.

Có pháo sáng.

Có xe bọc thép.

Nhưng những người lính đặc công vẫn tìm được đường vào.

Họ không cố gắng biến mình thành một lực lượng lớn hơn.

Họ làm điều ngược lại.

Chia nhỏ lực lượng.

Luồn sâu.

Đánh nhiều mục tiêu cùng lúc.

Và tạo ra sự bất ngờ ngay bên trong căn cứ.

Theo tư liệu của Quân đội nhân dân, sau hơn một giờ chiến đấu, phía ta đã đánh thiệt hại nặng nhiều mục tiêu quan trọng; nguồn này ghi hơn 100 lính Mỹ chết và bị thương, 50 máy bay, 176 xe quân sự, 12 khẩu pháo, 4 kho đạn và xăng dầu, 100 lô cốt, 29 hầm ngầm và 82 dãy nhà bị phá hỏng.

Các nguồn về trận đánh có sự khác biệt về một số con số tổng kết. Chẳng hạn, tư liệu của Tiểu đoàn 28 được Báo Bình Phước dẫn lại ghi mức thiệt hại cao hơn đáng kể.

Vì vậy, trong câu chuyện này, chúng ta ưu tiên số liệu từ bài chuyên khảo của Báo Quân đội nhân dân, thay vì lấy con số lớn nhất giữa các nguồn.

Đó cũng là nguyên tắc của bộ Thời hoa lửa:

không phóng đại chiến công để câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn.

Điều đã đủ xúc động rồi.

Bởi hãy thử hình dung:

Những người lính đặc công đã phải đi qua từng lớp phòng thủ.

Họ phải tiến vào một căn cứ có hàng trăm công sự.

Họ phải chiến đấu trong bóng tối.

Và sau khi hoàn thành nhiệm vụ, họ còn phải tìm đường trở ra.

Chiến đấu trong căn cứ đã khó.

Rời khỏi căn cứ còn là một cuộc chiến khác.

Pháo binh tiếp tục bắn chi viện.

Những mũi đặc công bắt đầu rút.

Phía sau họ là Đồng Dù đang chìm trong khói lửa.

Phía trước là con đường trở về.

Không ai có thể quay lại nhìn chiến công của mình.

Họ chỉ có thể tiếp tục đi.

Chú thích ảnh: Bộ đội đặc công trong kháng chiến chống Mỹ. Ảnh tư liệu dùng để tái hiện hình ảnh người lính đặc công trong chiến đấu; không gán ảnh cho một cá nhân cụ thể trong trận Đồng Dù nếu nguồn không xác nhận.

Nguồn ảnh: Tư liệu lịch sử bộ đội Đặc công Việt Nam; đối chiếu với Báo Quân đội nhân dân và TTXVN.

PHẦN V – ĐỒNG DÙ VÀ DẤU ẤN CỦA ĐẶC CÔNG

Trận Đồng Dù ngày 26-2-1969 trở thành một trong những trận đánh tiêu biểu của bộ đội đặc công trong kháng chiến chống Mỹ.

Điều đặc biệt là trận đánh diễn ra chỉ ít ngày sau khi Lữ đoàn Đặc công Bộ 429 được thành lập, theo các tư liệu gần đây của TTXVN và Báo Tin tức. Lực lượng đặc công phối hợp trong trận gồm các đơn vị đặc công cùng Tiểu đoàn 28 và pháo binh Miền.

Đồng Dù vốn được xây dựng như một căn cứ quan trọng bảo vệ khu vực phía tây bắc Sài Gòn.

Nhưng đêm ấy, những người lính đặc công đã chứng minh một điều:

Một hệ thống phòng thủ kiên cố không có nghĩa là không thể bị xuyên thủng.

Chỉ cần đối phương có sơ hở.

Và chỉ cần người lính đủ kiên nhẫn để tìm ra sơ hở ấy.

Trận đánh cũng cho thấy một đặc điểm quan trọng của nghệ thuật tác chiến đặc công:

Không nhất thiết phải tiêu diệt toàn bộ đối phương.

Quan trọng là đánh trúng những nơi quyết định khả năng vận hành của một căn cứ.

Sở chỉ huy.

Thông tin.

Pháo binh.

Sân bay.

Xe cơ giới.

Kho tàng.

Khi những mắt xích ấy bị đánh trúng, sức mạnh của cả căn cứ bị ảnh hưởng.

Đó là lý do trận Đồng Dù được Báo Quân đội nhân dân đánh giá là một trận đánh thể hiện lối đánh táo bạo, thông minh, với hiệu suất chiến đấu cao.

Nhưng sau những con số của chiến công là những con người.

Những người đã đi vào bóng tối.

Những người cắt từng lớp rào.

Những người nằm ép mình dưới ánh đèn pha.

Những người phải bước qua bãi mìn.

Những người biết rằng chỉ một tiếng động bất thường cũng có thể khiến cả đội hình bị phát hiện.

Và những người sau khi hoàn thành nhiệm vụ vẫn phải tiếp tục chiến đấu trên đường rút.

Chúng ta thường nhớ đến trận Đồng Dù bằng những mục tiêu bị phá hủy.

Nhưng với người lính đặc công, có lẽ ký ức sâu nhất còn là những đồng đội đã cùng mình đi vào mà không phải tất cả đều trở về.

Đó là cái giá của một chiến công.

Và cũng là lý do câu chuyện này không nên được kể như một cuộc phiêu lưu hào hùng đơn thuần.

Đó là một trận đánh thật.

Có những con người thật.

Có hiểm nguy thật.

Và có những mất mát thật..

LỜI KẾT – ĐÊM Ở ĐỒNG DÙ

Đêm 25 rạng sáng 26-2-1969.

Củ Chi chìm trong bóng tối.

Phía trước những người lính đặc công là một căn cứ được bảo vệ bằng hàng rào, mìn, lô cốt, pháo binh và lực lượng tuần tra.

Nhưng họ vẫn đi.

Từng bước.

Từng mét.

Từng lớp rào.

Đến 2 giờ 45 phút, tiếng súng vang lên.

Một căn cứ rộng lớn bỗng bị đánh từ nhiều hướng.

Sở chỉ huy.

Thông tin.

Pháo binh.

Sân bay.

Xe cơ giới.

Những mục tiêu quan trọng lần lượt bị tấn công.

Đồng Dù – nơi được xây dựng như một “cánh cửa sắt” bảo vệ phía tây bắc Sài Gòn – đã bị những người lính đặc công mở tung từ bên trong.

Rồi họ rút.

Không có thời gian để đứng lại nhìn.

Không có thời gian để ăn mừng.

Chỉ có con đường trở về trong bóng tối.

Và phía sau là một căn cứ đang chìm trong khói lửa.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Củ Chi hôm nay không còn là vùng đất của những trận bom và những cuộc hành quân.

Đồng Dù cũng đã trở thành một địa danh của lịch sử.

Nhưng câu chuyện về đêm ấy vẫn đáng được kể.

Bởi nó cho chúng ta thấy một điều rất giản dị:

Trong chiến tranh, sức mạnh không chỉ nằm ở vũ khí.

Nó còn nằm ở khả năng quan sát.

Ở sự kiên nhẫn.

Ở lòng can đảm.

Ở kỷ luật.

Và ở niềm tin của những con người dám bước vào nơi mà người khác cho rằng không thể bước vào.

Những người lính đặc công Đồng Dù đã đi trong bóng tối.

Họ không biết lịch sử sau này sẽ viết gì về mình.

Có lẽ lúc ấy họ chỉ biết một điều:

nhiệm vụ phải hoàn thành.

Và họ đã làm điều đó.

Ngày hôm nay, khi nhắc đến Đồng Dù, chúng ta không chỉ nhớ một trận đánh.

Chúng ta nhớ những người đã đi vào bóng tối mà không biết mình có trở về hay không.

Đó chính là một phần của thời hoa lửa.