TRẦN THÁI TÔNG – VỊ VUA MỞ ĐẦU TRIỀU TRẦN
Đầu thế kỉ XIII, triều Lý suy yếu sau một thời gian dài trị vì. Trong triều đình, quyền lực dần tập trung vào họ Trần, một dòng họ có thế lực ở vùng ven biển. Năm 1225, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, mở đầu triều Trần. Trần Cảnh lên ngôi, lấy hiệu là Trần Thái Tông.
Triều đại mới phải giải quyết nhiều vấn đề: củng cố chính quyền, ổn định đời sống nhân dân và xây dựng lực lượng để bảo vệ đất nước. Trần Thái Tông cùng các đại thần từng bước sắp xếp lại bộ máy cai trị, chú trọng quân đội và chăm lo sản xuất. Những việc ấy giúp triều đình tăng cường khả năng điều hành một quốc gia đang chuyển giao quyền lực.
Năm 1258, quân Mông Cổ tiến đánh Đại Việt. Đây là thử thách lớn đối với triều Trần còn non trẻ. Trước sức mạnh của đối phương, triều đình chủ động rút khỏi kinh thành khi cần thiết, tránh để quân đội bị tiêu diệt trong một trận quyết chiến bất lợi. Nhân dân thực hiện kế sách vườn không nhà trống, khiến quân xâm lược gặp khó khăn về lương thực.
Sau khi củng cố lực lượng, quân dân Đại Việt phản công và giành thắng lợi, buộc quân Mông Cổ rút lui. Chiến thắng năm 1258 cho thấy triều Trần đã biết kết hợp sự chỉ huy của triều đình với sức mạnh của nhân dân. Đó cũng là lần đầu tiên Đại Việt đánh bại một cuộc xâm lược của đế quốc Mông Cổ.
Trần Thái Tông trị vì trong giai đoạn nhiều biến động, vừa xây dựng triều đại mới vừa phải đối mặt với chiến tranh. Nhìn lại thời kì ấy, có thể thấy việc giữ vững đất nước không chỉ phụ thuộc vào một vị vua mà còn cần sự phối hợp giữa quân đội, chính quyền và nhân dân.


