Trần Thị Duẩn

BÀI DỰ THI: CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Đề án Đoàn TNCS Hồ Chí Minh – Trường Ngoại ngữ, ĐHTN

THÔNG TIN NGƯỜI VIẾT

• Họ và tên: Phạm Thị Khuyên

BÀI LÀM

NGƯỜI MẸ CỦA 102 MÙA XUÂN VÀ NHỮNG ĐỨA CON KHÔNG BAO GIỜ TRỞ LẠI

Tháng 8 năm 2025, người dân Thái Nguyên bồi hồi tiễn biệt Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Duẩn về với đất mẹ ở tuổi 102. Một thế kỷ với biết bao thăng trầm lịch sử, với chín đứa con mà bà đã sinh thành, với ba người con trai bà đã dũng cảm tiễn lên đường bảo vệ Tổ quốc, và hai trong số đó đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường xa xôi. Câu chuyện về Mẹ là câu chuyện về hàng ngàn bà mẹ Việt Nam – những người đã gánh trên vai nỗi đau mất mát lớn nhất để đất nước được trường tồn.

Mẹ Trần Thị Duẩn sinh năm 1924 tại thôn Bình Tiến, xã Bình Thành, trong một gia đình nông dân nghèo giàu lòng yêu nước. Năm 2014, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam Anh hùng, là một trong 39 bà mẹ của tỉnh Thái Nguyên được vinh danh trong dịp ấy.

Mẹ có chín người con. Ba trong số đó đã lên đường nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Người con cả Bùi Văn Ta lên đường năm 1968, vừa tròn 20 tuổi. Trước khi đi, anh hỏi mẹ: "Con đi đánh Mỹ, mẹ có cản không?". Mẹ trả lời dứt khoát: "Không đánh giặc thì nó cướp nước mình à!". Ngày tiễn con, nhà nghèo chỉ có bữa cơm độn khoai sắn. Mẹ mong mỏi ngày con trở về, nhưng rồi nhận được tin dữ vào một sáng mùa đông năm 1974. Mẹ kể: "Tôi cứ khóc mãi, rồi lẩm cẩm nghĩ mình chưa một lần được trông thấy con mặc quân phục. Không biết nó mặc có vừa không? Có đẹp không?".

Năm 1972, người con thứ tư Bùi Văn Tăng nối bước anh cả nhập ngũ khi vừa 18 tuổi. May mắn, anh trở về sau chiến tranh nhưng mang trong mình nhiều vết thương. Đến năm 1978, khi chiến sự bùng lên ở biên giới phía Bắc, người con thứ năm Bùi Văn Thắng lại xin mẹ lên đường. Anh Thắng học rất giỏi, hiền lành và được bạn bè quý mến. Người anh thứ tư từng cản em, bảo ở nhà giúp mẹ, nhưng anh Thắng nói: "Các anh đi bộ đội được thì cũng phải để em đi".

Đầu năm 1979, anh Thắng được điều lên biên giới. Tối ngày 17 tháng 2 năm 1979, ngày đầu tiên của cuộc chiến tranh biên giới, anh đang trực chiến bên khẩu đại liên 12 ly 7 tại chốt sát biên giới thuộc huyện Cao Lộc, Lạng Sơn. Đạn pháo của địch găm vào xương ống chân trái, nhưng anh vẫn quyết tâm bám trận địa. Khuya hôm đó, anh bị bắn thẳng vào ngực và anh dũng hy sinh, để lại tuổi thanh xuân nơi biên cương Tổ quốc.

Những năm cuối đời, Mẹ Duẩn đôi lúc nhớ, đôi lúc quên những câu chuyện thường ngày. Nhưng chưa bao giờ Mẹ nguôi ngoai nỗi nhớ những đứa con mãi mãi không trở về. Trong ngôi nhà nhỏ sạch sẽ, ngăn nắp, dù sức đã yếu, đôi mắt cũng mờ dần theo năm tháng, Mẹ vẫn thường ngồi võng ngoài hiên, hướng ánh nhìn ra xa, mỏi mòn mong ngóng điều gì thân thuộc. Mẹ bảo: "Nhớ các con lắm. Ngày tiễn con đi, đứa nào cũng bảo khi hết chiến tranh sẽ về với mẹ. Vậy mà...".

Thấu hiểu nỗi đau, mất mát của mẹ mình, người con gái út Bùi Thị Chín sinh năm 1966 đã hy sinh hạnh phúc riêng tư để ở vậy chăm sóc Mẹ. Mẹ đã nhiều lần động viên chị lập gia đình, nhưng chị bảo "chẳng có gia đình nào bằng mẹ cả...!".

Năm 2014, Báo Thái Nguyên (nay là Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên) nhận phụng dưỡng Mẹ Duẩn đến cuối đời. Kể từ đó, các cán bộ, phóng viên của Báo thường xuyên đến thăm hỏi, chăm sóc những khi Mẹ đau ốm, đỡ đần gia đình mỗi khi có công có việc.

Mẹ Trần Thị Duẩn từ trần hồi 20 giờ ngày 3 tháng 8 năm 2025, hưởng thọ 102 tuổi. Lễ truy điệu và an táng Mẹ được tổ chức vào sáng ngày 5 tháng 8 tại nghĩa trang quê nhà, trong niềm tiếc thương vô hạn của gia đình, chính quyền địa phương và những người làm báo tỉnh Thái Nguyên – những người đã vinh dự được đồng hành và phụng dưỡng Mẹ suốt 11 năm qua.

Câu chuyện về Mẹ Trần Thị Duẩn là câu chuyện về lòng yêu nước, về sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại, về những người mẹ Việt Nam kiên cường trong bom đạn và giàu lòng nhân ái sau chiến tranh. Họ là những đóa hoa bất tử trong vườn hoa dân tộc, là ngọn lửa ấm soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay.

Qua cuộc đời Mẹ, tôi hiểu rằng lòng yêu nước không phải là điều gì xa xôi, mà hiện hữu trong từng hành động nhỏ nhất: sẵn sàng hy sinh những gì quý giá nhất cho Tổ quốc, sống có trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. Tri ân không chỉ là những lễ nghi, mà là hành động thiết thực: thăm hỏi, chăm sóc, lắng nghe và lan tỏa những câu chuyện lịch sử. Tuổi trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, ra sức học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu mạnh, xứng đáng với những hy sinh của cha anh.

Xin được mượn câu thơ của nhà thơ Trần Đăng Khoa để nói lên tấm lòng của thế hệ hôm nay với những người mẹ như Mẹ Duẩn:

"Mẹ! Có nghĩa là duy nhất

Một bầu trời, một mặt đất, một vầng trăng

Mẹ không sống đủ trăm năm

Nhưng đã cho con dư dả nụ cười và tiếng hát."

Chúng con xin cúi đầu tri ân Mẹ – Mẹ Trần Thị Duẩn, và tất cả những người mẹ thời hoa lửa!