Trần Thị Kỷ – Nữ du kích, y tá kiên trung của quê hương Nhơn Mỹ
Trần Thị Kỷ – Nữ du kích, y tá kiên trung của quê hương Nhơn Mỹ
Trần Thị Kỷ sinh năm 1947 tại xã Nhơn Mỹ, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định, trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha mẹ và hai em đều tham gia hoạt động, trong đó có một người em là liệt sĩ. Tham gia cách mạng từ năm 1963 khi mới 16 tuổi, đồng chí sớm đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như liên lạc, chiến đấu và làm y tá du kích. Ở bất kỳ cương vị nào, Trần Thị Kỷ cũng thể hiện tinh thần tận tụy, mưu trí và dũng cảm, luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Từ tháng 2 năm 1963 đến đầu năm 1965, trong điều kiện địch kìm kẹp gắt gao, mạng lưới tề, ngụy, cảnh sát, mật vụ dày đặc, đồng chí được giao nhiệm vụ chuyển công văn, thư từ của Huyện ủy An Nhơn. Bằng sự nhanh trí và gan dạ, Trần Thị Kỷ đã hàng trăm lần vượt qua các chốt kiểm soát, bảo đảm bí mật, an toàn tuyệt đối tài liệu, góp phần quan trọng giữ vững sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào cách mạng địa phương, chuẩn bị cho cao trào diệt ác, phá kìm.
Từ năm 1965, đồng chí vừa trực tiếp chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ y tá cứu chữa thương binh trong hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn thuốc men, lương thực và luôn bị địch càn quét. Dù chỉ có trình độ y tá, Trần Thị Kỷ vẫn cứu chữa nhiều ca thương nặng, hiểm nghèo, đồng thời bảo vệ an toàn cho thương binh. Có những lúc một mình cõng thương binh đi cất giấu, ban đêm lặng lẽ luồn qua đồn bốt, ổ phục kích để xin thuốc, mót lúa nấu cháo nuôi anh em. Trong điều kiện khắc nghiệt ấy, đồng chí đã trực tiếp cứu chữa hơn 200 thương, bệnh binh, trở thành chỗ dựa tin cậy của lực lượng du kích.
Không chỉ trên mặt trận vũ trang, Trần Thị Kỷ còn là nòng cốt trong các cuộc đấu tranh chính trị của nhân dân, đặc biệt là phụ nữ trong xã. Tháng 10 năm 1965, đồng chí dẫn đầu đoàn biểu tình phản đối địch cày ủi ruộng vườn để làm sân bay Gò Quánh. Dù bị khủng bố, đàn áp dã man, đồng chí vẫn kiên cường cùng quần chúng đấu tranh, khiến kẻ địch phải chùn bước.
Ngày 18 tháng 5 năm 1966, khi vừa đưa 20 cán bộ và thương binh xuống hầm bí mật tránh càn, Trần Thị Kỷ bị địch bắt. Chúng tra tấn vô cùng tàn bạo nhưng không khai thác được bất cứ bí mật nào. Cuối cùng, kẻ địch đã thiêu sống đồng chí. Trước lúc hy sinh, đồng chí vẫn hô vang khẩu hiệu cách mạng, giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ.
Sự hy sinh oanh liệt của Trần Thị Kỷ đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của quân và dân Quân khu 5. Đồng chí được tặng Huân chương Kháng chiến hạng ba và truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 20 tháng 12 năm 1994.
