TRẦN THỊ LÝ

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng miền Nam thời kỳ sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Lý là một biểu tượng bất diệt của nghị lực sống và lòng trung thành sắt đá với Đảng, với Tổ quốc. Mang trên mình 42 vết thương chí mạng sau những trận đòn tra tấn tàn bạo nhất của kẻ thù, người con gái đất Quảng Nam ấy đã hồi sinh kỳ diệu và truyền cảm hứng cho thi ca Việt Nam qua hình tượng “Người con gái Việt Nam”.

Trần Thị Lý (tên thật là Trần Thị Nhâm) sinh năm 1933 tại xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Tham gia phong trào thiếu nhi cứu quốc từ năm 12 tuổi, sau năm 1954 bà được phân công ở lại miền Nam hoạt động hợp pháp, làm cán bộ giao liên và vận động quần chúng đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ tại vùng Gò Nổi, Điện Bàn.

Theo tư liệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và chuyên trang Sự kiện và Nhân chứng – Báo Quân đội nhân dân, từ năm 1955 đến năm 1957, Trần Thị Lý nhiều lần bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt giam. Đặc biệt trong lần bị bắt tháng 7 năm 1956, suốt gần hai năm trời qua các nhà lao Điện Bàn, Vĩnh Điện và Đà Nẵng, kẻ thù đã dùng mọi cực hình thời trung cổ kết hợp tra điện, treo ngược lên xà nhà, dùng dao xẻo thịt và đóng đinh gây ra 42 vết thương sâu trên khắp cơ thể bà.

Dù nhiều lần chết ngất trên sàn tra tấn đẫm máu, Trần Thị Lý vẫn không khai báo một nửa lời về tổ chức Huyện ủy Điện Bàn. Tưởng bà đã tắt thở, kẻ thù đem vứt xác bà ra bờ rào ngoài nhà lao; nhưng đồng bào và cơ sở cách mạng đã bí mật đưa bà về cứu chữa, rồi dùng thuyền vượt biển và cáng bộ ròng rã hàng tháng trời đưa bà vượt vĩ tuyến 17 ra Bệnh viện Việt – Xô tại Hà Nội vào tháng 10 năm 1958.

Khi tiếp nhận Trần Thị Lý tại Hà Nội với cân nặng chỉ còn 26 kg và những vết thương nhiễm trùng hiểm nghèo, các y bác sĩ trong nước và chuyên gia Liên Xô đã vô cùng sửng sốt trước sức chịu đựng phi thường của bà. Hình ảnh kiên cường bước ra từ đòn roi tra tấn của bà đã trở thành nguồn cảm hứng lớn trong thi ca cách mạng qua bài thơ nổi tiếng viết về người con gái Việt Nam bất khuất. Năm 1992, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trước khi qua đời tại Đà Nẵng vào tháng 11 năm 1992.

Câu chuyện về Trần Thị Lý trong “Câu chuyện thời hoa lửa” là minh chứng kỳ diệu cho sức sống mãnh liệt của tâm hồn và phẩm giá phụ nữ Việt Nam trước bạo tàn. Cuộc đời kiên trung của bà nhắc nhở thế hệ hôm nay về lòng biết ơn sâu sắc đối với những hy sinh xương máu của tiền nhân và ý chí vươn lên chiến thắng mọi nghịch cảnh trong cuộc sống.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

• Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, chuyên mục Nhân vật – Sự kiện, tư liệu về Anh hùng Trần Thị Lý. https://baotangphunu.com/chuyen-muc/thong-tin/nhan-vat-su-kien/

• Báo Quân đội nhân dân – Sự kiện và Nhân chứng, chuyên mục “Nhân vật”. https://sknc.qdnd.vn/nhan-vat