Trần Thị Lý – "Người con gái Việt Nam" bất khuất

Người con gái Quảng Nam bị địch tra tấn dã man vẫn không khai nửa lời, trở thành nguyên mẫu bài thơ nổi tiếng của Tố Hữu.

Trần Thị Lý sinh năm 1933 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, tham gia cách mạng từ năm 12 tuổi, làm giao liên rồi cán bộ cơ sở trong những năm đen tối nhất ở miền Nam sau Hiệp định Genève.

Từ năm 1955 đến 1958, chị ba lần bị địch bắt. Lần cuối, chúng dùng những cực hình tàn bạo nhất hòng buộc chị khai ra tổ chức: đánh đập, tra điện, đổ nước xà phòng, dùi sắt nung… Thân thể chị mang hàng chục vết thương, song ý chí không hề lay chuyển. Tưởng chị đã chết, địch vứt chị ra ngoài nhà lao; cơ sở cách mạng bí mật cứu chữa rồi đưa chị vượt tuyến ra Bắc trong tình trạng thập tử nhất sinh.

Trên giường bệnh ở Hà Nội, hình ảnh người con gái miền Nam "tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng" đã khiến nhà thơ Tố Hữu xúc động viết bài thơ "Người con gái Việt Nam" (1958), đưa tên tuổi chị thành biểu tượng bất khuất được cả thế giới biết đến. Được điều trị nhiều năm trong nước và nước ngoài, chị dần hồi phục, tiếp tục công tác và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1992 – đúng năm chị qua đời tại Đà Nẵng.

Cầu Trần Thị Lý bắc qua sông Hàn hôm nay mang tên chị – người con gái có "trái tim vĩ đại" như câu thơ năm nào.