Trần Thị Lý – Nữ anh hùng dân quân quê hương Đồng Hới

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Lý sinh năm 1946 trong một gia đình nghèo, giàu truyền thống yêu nước tại làng Phú Thượng Trong, xã Phú Hải, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Tuổi thơ gắn bó với nghề chở cát và cuộc sống sông nước đã rèn luyện cho chị ý chí bền bỉ, sức chịu đựng dẻo dai và tinh thần vượt khó. Khi quê hương bị bom đạn chiến tranh tàn phá, chị tình nguyện tham gia lực lượng dân quân địa phương, đảm nhiệm công tác liên lạc cho Đảng ủy và Xã đội Phú Hải, đồng thời là chiến sĩ của Cụm phòng không Nam cầu Dài. Với sự nhanh nhẹn, gan dạ, chị được đồng đội trìu mến gọi bằng biệt danh "Út Sóc".

Trong những năm Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, Đồng Hới trở thành trọng điểm oanh tạc ác liệt. Dưới làn bom đạn, Trần Thị Lý luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh giữa các trận địa, bảo đảm thông tin thông suốt trong chiến đấu. Chị nhiều lần chèo thuyền vượt sông để chuyển lệnh và tiếp tế đạn dược cho đơn vị, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng. Hình ảnh cô gái nhỏ bé vác hòm đạn nặng hơn trọng lượng cơ thể, băng qua khói lửa đã trở thành biểu tượng về tinh thần dũng cảm của dân quân Đồng Hới.

Trong trận chiến ngày 04/4/1965, khi máy bay Mỹ tập trung đánh phá cầu Dài và khu vực nội thị Đồng Hới, Trần Thị Lý vừa làm nhiệm vụ cảnh giới vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu. Bị đất đá vùi lấp sau một trận bom, chị vẫn ôm chặt khẩu súng, nhanh chóng đứng dậy tiếp tục chiến đấu và giữ vững mạch liên lạc giữa các đơn vị. Cùng đồng đội, chị góp phần bắn rơi 03 máy bay Mỹ. Ngay sau trận đánh, chị còn dũng cảm lao vào khu vực hầm trú ẩn bị sập, trực tiếp cứu sống 05 người dân đang mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Không chỉ lập nhiều chiến công trong chiến đấu, Trần Thị Lý còn là tấm gương tiêu biểu trong lao động sản xuất. Trên cương vị Phó đội sản xuất muối cầu Dài, chị luôn đi đầu trong lao động, vận động mọi người tăng năng suất để phục vụ tiền tuyến. Nhờ tinh thần trách nhiệm và sự gương mẫu của chị, đội sản xuất đã vượt chỉ tiêu hàng trăm tấn muối, góp phần bảo đảm hậu cần trong điều kiện chiến tranh ác liệt.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 01/01/1967, Trần Thị Lý được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, chị tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, được đào tạo tại Học viện Chính trị Quân sự và đảm nhiệm nhiều cương vị công tác. Sau ngày đất nước thống nhất, chị chuyển sang lĩnh vực quản lý kinh tế, từng là Giám đốc Khách sạn Bạch Đằng (Đà Nẵng), góp phần đưa đơn vị trở thành một trong những khách sạn tiêu biểu của cả nước.

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Trần Thị Lý có vinh dự ba lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những lời căn dặn ân cần của Bác về tinh thần học tập, tác phong giản dị, cách giao tiếp với bạn bè quốc tế đã trở thành hành trang quý báu theo chị suốt cuộc đời. Hình ảnh người nữ dân quân "Út Sóc" gan dạ giữa khói lửa chiến tranh mãi là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần cống hiến của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.