Trần Thị Thanh Hường - Bộ dụng cụ y tế và chuyện tình trong khói lửa

Với bà Trần Thị Thanh Hường, có những kỷ vật không phải vì quý ở chất liệu, mà vì nó giữ lại cả một phần tuổi trẻ. Ba lô, bi đông, ăngô, bộ dụng cụ y tế — những đồ vật ấy từng theo bà trong những năm chiến tranh, khi bà làm nhiệm vụ điều trị, chăm sóc thương binh từ chiến trường chuyển về.

Trong thời chiến, người quân y không đứng ngoài bom đạn. Họ ở phía sau mũi xung phong, nhưng lúc nào cũng chờ thương binh được cáng về. Có người bị thương nhẹ, còn nói được, còn nắm tay y tá hỏi đơn vị mình thế nào. Có người bị thương nặng, máu thấm ướt băng, mắt vẫn mở nhưng hơi thở yếu dần. Có người vừa tỉnh lại đã xin được trở về chiến đấu. Còn người y tá phải bình tĩnh giữa máu, đau đớn và tiếng pháo xa gần.

Bộ dụng cụ y tế của bà Hường vì vậy không chỉ là đồ nghề. Nó là người bạn đồng hành qua những đêm thiếu ngủ, những lần băng bó gấp, những ca chăm sóc thương binh trong điều kiện thiếu thuốc, thiếu ánh sáng, thiếu phương tiện. Trong chiếc ba lô nhỏ là bông băng, dụng cụ sơ cứu, những thứ rất bình thường trong bệnh viện thời bình nhưng vô cùng quý ở chiến trường. Có lúc chỉ một cuộn băng, một dụng cụ cầm máu, một động tác xử trí đúng cũng có thể giữ lại sinh mạng cho một người lính.

Chính trong những ngày chăm sóc thương binh ấy, cô y tá Trần Thị Thanh Hường gặp ông Trần Cảnh, người sau này trở thành chồng bà. Ông Cảnh nguyên là Chính trị viên Tiểu đoàn 301, Tỉnh đội Đắk Lắk. Chiến tranh không cho người ta nhiều điều kiện để yêu theo cách bình thường. Không có những cuộc hẹn thong thả, không có thư từ dài ngày, không có sự chắc chắn rằng ngày mai cả hai còn gặp lại. Tình cảm nảy sinh giữa tiếng cáng thương, giữa những lần chăm sóc, giữa sự cảm phục và thương yêu dành cho người đồng đội cùng lý tưởng.

Một người y tá quân y và một người cán bộ chính trị gặp nhau giữa chiến trường Đắk Lắk. Họ đến với nhau không chỉ bằng tình yêu riêng, mà còn bằng sự thấu hiểu những gì chiến tranh lấy đi và những gì con người phải giữ lại. Trong những ngày ấy, nếu còn biết thương, biết chờ, biết nghĩ đến tương lai, đó đã là một cách giữ niềm tin. Tình yêu trong chiến tranh vì thế thường giản dị, ít lời nhưng sâu nặng.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã qua, bà Hường vẫn giữ bộ dụng cụ y tế ấy như một kỷ vật quý. Nó nhắc bà nhớ tuổi trẻ của mình, nhớ những thương binh từng được chăm sóc, nhớ những ngày tháng bom đạn, nhớ người bạn đời đã nên duyên từ chính môi trường chiến đấu. Khi trao tặng những kỷ vật ấy cho Bảo tàng tỉnh, bà không chỉ trao một bộ đồ cũ. Bà trao lại một phần ký ức để thế hệ sau nhìn thấy chiến tranh qua những vật dụng rất đời thường.

Câu chuyện của bà Trần Thị Thanh Hường cho thấy thời hoa lửa không chỉ có tiếng súng và trận đánh. Còn có những bàn tay băng bó, những y tá thức trắng, những mối tình nảy nở bên giường thương binh, những kỷ vật được giữ suốt mấy chục năm. Bộ dụng cụ y tế ấy là chứng nhân của đau thương, nhưng cũng là chứng nhân của sự sống, tình yêu và lòng thủy chung với đồng đội, với chiến trường Đắk Lắk.

Dựa trên bài về các kỷ vật kháng chiến, trong đó nguồn ghi bà sinh năm 1950, trú tại phường Tân Thành, TP. Buôn Ma Thuột, từng làm nhiệm vụ điều trị, chăm sóc thương binh từ chiến trường chuyển về, giữ bộ dụng cụ y tế thời chiến và nên duyên với cựu chiến binh Trần Cảnh, nguyên Chính trị viên Tiểu đoàn 301, Tỉnh đội Đắk Lắk.