TRẦN THỊ THẸP (1944–1966) – BÔNG HOA THÉP TRÊN TRẬN ĐỊA LAM HẠ
Trần Thị Thẹp (1944–1966) – người con gái quê Lam Hạ, Phủ Lý, Hà Nam, là một trong những nữ dân quân phòng không kiên cường của Lam Hạ. Ngày 09/10/1966, chị anh dũng hy sinh tại trận địa pháo 57mm ở Đường Ấm khi chiến đấu chống máy bay Mỹ, khi mới 22 tuổi. Sự hy sinh của chị cùng chín nữ dân quân Lam Hạ đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và sự hy sinh tuổi xuân vì Tổ quốc.
TRẦN THỊ THẸP (1944–1966) – BÔNG HOA THÉP TRÊN TRẬN ĐỊA LAM HẠ
Trần Thị Thẹp (1944–1966)
Quê quán: xã Lam Hạ, thị xã Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Nay: phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Đơn vị: Đại đội dân quân phòng không Lam Hạ
Hy sinh: ngày 09/10/1966 tại trận địa pháo 57 ly ở Đường Ấm, Lam Hạ.
Có những người con gái bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ có những ước mơ giản dị, có gia đình, quê hương để yêu thương, có một tương lai phía trước. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã sẵn sàng gác lại tuổi xuân, đứng vào hàng ngũ chiến đấu.
Trần Thị Thẹp là một trong những người con gái như thế.
NGƯỜI CON GÁI CỦA QUÊ HƯƠNG LAM HẠ
Trần Thị Thẹp sinh năm 1944, quê ở xã Lam Hạ, thị xã Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.
Những năm giữa thập niên 1960, chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ngày càng mở rộng ra miền Bắc. Phủ Lý trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt bởi nơi đây có vị trí giao thông quan trọng, là đầu mối trên tuyến đường vận chuyển người và hàng hóa từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Từ tháng 9/1965 đến tháng 9/1967, thị xã Phủ Lý phải hứng chịu hàng chục trận đánh phá với hàng trăm lượt máy bay Mỹ. Mục tiêu của địch là phá hủy các tuyến giao thông, cầu cống, trận địa phòng không và những cơ sở quan trọng của ta.
Trong hoàn cảnh ấy, những người dân Lam Hạ không đứng ngoài cuộc chiến.
NHỮNG NỮ DÂN QUÂN TRÊN TRẬN ĐỊA
Ngày 05/8/1965, Đại đội dân quân phòng không Lam Hạ được thành lập với 87 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có 24 nữ dân quân được biên chế thành một trung đội.
Họ vốn là những cô gái bình dị của quê hương: người là nông dân, người là giáo viên, công nhân, có người vừa rời ghế nhà trường. Hằng ngày họ vẫn lao động, sản xuất, chăm lo gia đình, nhưng khi có lệnh chiến đấu, họ lập tức có mặt tại trận địa.
Nhiệm vụ của các nữ dân quân không chỉ là tiếp đạn, tải thương, phục vụ chiến đấu mà còn trực tiếp cầm súng, bám mâm pháo cùng bộ đội chống trả máy bay địch.
Trong đội hình ấy có Trần Thị Thẹp.
Các cô gái Lam Hạ hiểu rằng phía trước mình là bom đạn và hiểm nguy. Nhưng họ cũng hiểu rằng nếu không bảo vệ trận địa, nếu những tuyến giao thông bị đánh phá, hậu phương sẽ khó có thể tiếp tục chi viện cho tiền tuyến miền Nam.
Vì vậy, họ đã chọn đứng lại.
NHỮNG NGÀY THÁNG KHÓI LỬA
Năm 1966, cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra ngày càng ác liệt.
Ngày 01/10/1966, tại trận địa pháo 37 ly ở Đình Tràng, sáu nữ dân quân Lam Hạ đã anh dũng hy sinh trong một trận oanh kích dữ dội của không quân Mỹ.
Sáu người con gái ấy là Đinh Thị Tâm, Phan Thị Tuyết, Phạm Thị Lan, Vũ Thị Phương, Nguyễn Thị Thu và Nguyễn Thị Thi.
Sự hy sinh của những người đồng đội không làm những cô gái Lam Hạ chùn bước.
Trái lại, họ càng quyết tâm bám trận địa.
Chỉ tám ngày sau, một trận chiến đấu ác liệt khác lại diễn ra.
NGÀY 09/10/1966 – TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG
Ngày 09/10/1966, không quân Mỹ tiếp tục đánh phá khu vực Phủ Lý nhằm phá hủy các mục tiêu giao thông và trận địa phòng không.
Tại khu vực Đường Ấm, các trận địa pháo phòng không được bố trí để bảo vệ hướng bắc cầu Phủ Lý.
Các đơn vị pháo phòng không cùng lực lượng dân quân địa phương tập trung hỏa lực chống trả máy bay địch.
Bom đạn liên tục trút xuống.
Trận địa rung chuyển giữa tiếng bom, tiếng pháo và tiếng máy bay.
Trong trận chiến đấu ấy, các nữ dân quân Lam Hạ vẫn kiên cường bám trụ.
Trần Thị Thẹp, cùng với Nguyễn Thị Thuận và Nguyễn Thị Oánh, đã anh dũng hy sinh trên trận địa pháo 57 ly ở Đường Ấm.
Ba người con gái, ba cuộc đời còn rất trẻ, đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất quê hương.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Trần Thị Thẹp sinh năm 1944 và hy sinh ngày 09/10/1966 cùng Nguyễn Thị Thuận, Nguyễn Thị Oánh trong trận chiến đấu tại trận địa pháo 57 ly ở Đường Ấm.
TUỔI XUÂN HÓA THÀNH BẤT TỬ
Trần Thị Thẹp hy sinh khi mới 22 tuổi.
Tuổi 22 – cái tuổi đáng lẽ một người con gái được sống những ngày tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân.
Nhưng chiến tranh đã khiến những cô gái Lam Hạ phải trưởng thành giữa bom đạn.
Họ không có những chiến công được kể bằng những trận đánh lớn trên chiến trường xa xôi.
Chiến trường của họ chính là mảnh đất quê hương, nơi có cầu Phủ Lý, những tuyến đường giao thông và những trận địa phòng không ngày đêm bị máy bay Mỹ đánh phá.
Họ chiến đấu để giữ từng tuyến đường.
Giữ từng cây cầu.
Giữ trận địa.
Và quan trọng hơn, giữ cho dòng người, dòng hàng từ hậu phương tiếp tục hướng về tiền tuyến.
MỘT TRONG “MƯỜI CÔ GÁI LAM HẠ”
Trần Thị Thẹp là một trong 10 nữ dân quân Lam Hạ anh dũng hy sinh trong những năm tháng chống Mỹ.
Mười người con gái ấy gồm:
Đinh Thị Tâm (1948–1966)
Trần Thị Tuyết (1947–1966)
Phạm Thị Lan (1944–1966)
Vũ Thị Phương (1943–1966)
Nguyễn Thị Thu (1948–1966)
Nguyễn Thị Thi (1950–1966)
Nguyễn Thị Thuận (1948–1966)
Trần Thị Thẹp (1944–1966)
Nguyễn Thị Oánh (1942–1966)
Đặng Thị Chung (1944–1967)
Trong số đó, sáu người hy sinh ngày 01/10/1966; ba người, trong đó có Trần Thị Thẹp, hy sinh ngày 09/10/1966; người thứ mười là Đặng Thị Chung hy sinh ngày 07/7/1967.
Mười cô gái, mười cuộc đời, nhưng cùng chung một lý tưởng: bảo vệ quê hương, bảo vệ Tổ quốc.
Ngày nay, hình ảnh và sự hy sinh của các cô được lưu giữ tại các di tích, đền thờ và trong ký ức của nhân dân Lam Hạ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng lưu giữ di ảnh của liệt sĩ Trần Thị Thẹp.
BẢN HÙNG CA KHÔNG BAO GIỜ TẮT
Chiến tranh đã lùi xa.
Những trận địa năm xưa nay đã trở thành những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống.
Nhưng trên mảnh đất Lam Hạ, câu chuyện về những cô gái năm ấy vẫn được kể lại cho các thế hệ hôm nay.
Họ nhắc chúng ta rằng hòa bình không tự nhiên mà có.
Phía sau những ngày tháng bình yên hôm nay là biết bao người đã dành tuổi trẻ, thậm chí cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc.
Trần Thị Thẹp – người con gái Lam Hạ sinh năm 1944, hy sinh năm 1966 khi mới 22 tuổi – đã gửi lại tuổi xuân của mình trên trận địa quê hương.
Tên tuổi chị cùng những người đồng đội đã trở thành một phần của bản hùng ca Lam Hạ, để mỗi thế hệ hôm nay khi nhắc đến các chị đều thêm trân trọng giá trị của hòa bình và càng biết ơn những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
🌺 22 tuổi – một đời người còn rất trẻ.
Nhưng sự hy sinh ấy đã làm nên một tuổi xuân bất tử.
Xin thành kính tưởng nhớ liệt sĩ Trần Thị Thẹp – một trong những “bông hoa thép” của Đại đội dân quân phòng không Lam Hạ.
Các chị đã nằm xuống, để quê hương được bình yên.
Các chị đã hy sinh, để đất nước có ngày hôm nay.



