Trần Thu Hà (82)
Chị Trần Thu Hà là hướng dẫn viên tại một nghĩa trang liệt sĩ quốc gia. Chị kể về những câu chuyện lặng thầm giữa người sống và những người đã khuất mà chị chứng kiến suốt nhiều năm.
Suốt mười năm làm việc tại nghĩa trang liệt sĩ, chị Trần Thu Hà đã gặp rất nhiều người đến thăm mộ.
Có người là mẹ già tóc bạc chống gậy đi hàng trăm cây số chỉ để ngồi cạnh bia mộ con một buổi chiều.
Có người là đồng đội cũ mang theo bi đông, mũ cối, tấm ảnh bạc màu rồi lặng lẽ đặt xuống trước mộ bạn.
Có người là những đứa cháu lần đầu biết tên ông mình qua dòng chữ khắc trên bia đá.
Nhưng điều khiến chị nhớ nhất là một buổi sáng đầu xuân.
Một cụ ông gần tám mươi tuổi chống gậy đến bên một ngôi mộ vô danh, đặt xuống một bó hoa dại nhỏ.
Ông ngồi thật lâu rồi khẽ nói:
“Tao lại đến rồi đây…
Năm nay tụi nhỏ trong nhà đứa nào cũng khỏe.
Mày yên tâm.”
Chị Hà hỏi:
“Ông biết người nằm đây là ai ạ?”
Ông lắc đầu, cười buồn:
“Không biết.
Nhưng chắc chắn là đồng đội.”
Rồi ông nhìn những hàng bia trắng trải dài trong nắng và nói:
“Chiến tranh qua lâu rồi…
nhưng chừng nào còn người nhớ,
thì họ vẫn chưa bao giờ rời đi.”
Mùa xuân năm ấy, hoa trên nghĩa trang nở rất nhiều.
Gió thổi qua những hàng bia đá trắng như tiếng thì thầm của một thời tuổi trẻ chưa bao giờ mất.
Họ đã sống một thời như lửa cháy.
Họ đã đi qua tuổi trẻ bằng máu, nước mắt và lòng tin.
Và khi đất nước nở hoa trong hòa bình—
chính là lúc họ nở hoa lần nữa trong ký ức của nhân dân.
