Trần Văn Chín – 26 tuổi và danh hiệu Anh hùng giữa những năm tháng chiến tranh

Người lính trẻ của Sư đoàn 5

Trần Văn Chín sinh năm 1946, quê Hàm Liêm, Bình Thuận. Năm 1966, ông nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn 4, Sư đoàn 5.

Những ngày đầu quân ngũ, ông làm nhiệm vụ tiếp đạn cho khẩu trung liên. Nhưng chiến trường miền Đông Nam Bộ nhanh chóng buộc người lính trẻ phải học cách chiến đấu trong thực tế.

Từ trận Tầm Bó năm 1966, Hê An – Kim Long năm 1967 đến những trận đánh ở Long Khánh, vai trò của Trần Văn Chín dần thay đổi. Ông từ một chiến sĩ tiếp đạn trở thành chiến sĩ trực tiếp chiến đấu, rồi đảm nhiệm nhiệm vụ trinh sát và chỉ huy ở cấp phân đội. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận ông đã trực tiếp tham gia gần 100 trận trong kháng chiến chống Mỹ; riêng giai đoạn 1966–1971 có mặt trong 63 trận.

Đó là một chặng đường dài đối với một người bắt đầu chiến đấu khi tuổi đời còn rất trẻ.

Những chiến công trước ngày được ghi nhận

Trong những năm chiến đấu, Trần Văn Chín nhiều lần được đơn vị khen thưởng.

Tại Hê An – Kim Long năm 1967, khi người bắn chính của khẩu trung liên hy sinh, ông tiếp tục sử dụng khẩu súng và những quả lựu đạn còn lại để chống lại lực lượng đang tiến đến gần. Sau trận đánh, ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và được giao làm Trung đội trưởng Trung đội Trinh sát, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 4.

Đến trận Xuân Lập ngày 28/12/1969, Trần Văn Chín đã đứng ở một vị trí khác. Khi đối phương tiến vào khu vực phòng ngự, ông đề xuất thay phương án đánh thẳng bằng cách bí mật vòng sang bên sườn và phía sau. Đề xuất được chấp thuận; lực lượng trinh sát được tăng cường bộ binh và tổ chức đánh bất ngờ. Sau trận đánh, ông còn trèo lên cây cao su quan sát và bắn rơi một trực thăng tiếp viện.

Những trận đánh ấy cho thấy quá trình trưởng thành của người chiến sĩ: không chỉ trực tiếp sử dụng vũ khí mà còn phải quan sát, đánh giá tình hình và tổ chức lực lượng.

Gần 100 trận đánh

Đến trước năm 1972, Trần Văn Chín đã có nhiều năm chiến đấu liên tục trên chiến trường miền Đông.

Theo tư liệu của Đồng Nai, trong giai đoạn 1966–1971, ông tham gia 63 trận, diệt 95 đối phương, bắn rơi một máy bay và thu nhiều vũ khí, quân trang. Tổng cộng trong kháng chiến chống Mỹ, ông trực tiếp tham gia gần 100 trận.

Những con số ấy là cơ sở để nhìn lại chặng đường chiến đấu của ông, nhưng phía sau mỗi con số vẫn là những trận đánh cụ thể, những lần bị thương và những đồng đội đã không trở về.

Đó cũng là điều Trần Văn Chín nhắc đến khi hồi tưởng ngày mình được phong tặng danh hiệu Anh hùng.

Ngày 19 tháng 5 năm 1972

Ngày 19/5/1972, Trần Văn Chín được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Danh sách cá nhân Anh hùng LLVTND của Đồng Nai ghi rõ Trần Văn Chín được phong tặng ngày 19/5/1972. Một tư liệu khác của tỉnh cũng xác nhận ông thuộc Sư đoàn 5, miền Đông Nam Bộ.

Trong một cuộc phỏng vấn nhiều năm sau, Trần Văn Chín nhớ lại rằng khi nhận danh hiệu, ông cảm thấy tự hào nhưng đồng thời nghĩ mình phải tiếp tục cố gắng để xứng đáng với sự ghi nhận ấy. Ông cũng nhắc đến những đồng đội đã hy sinh trong chiến đấu.

Danh hiệu đến với ông khi cuộc chiến vẫn đang tiếp diễn.

Đó là điểm đáng chú ý của ngày 19/5/1972.

Trần Văn Chín không nhận danh hiệu sau khi chiến tranh đã kết thúc, cũng chưa phải là một người lính đã rời chiến trường. Ông vẫn còn tiếp tục nhiệm vụ chiến đấu trong những năm sau đó.

Một danh hiệu giữa chiến tranh

Có những danh hiệu được trao khi một chặng đường đã khép lại.

Nhưng với Trần Văn Chín, danh hiệu Anh hùng năm 1972 lại xuất hiện giữa một cuộc chiến chưa kết thúc.

Theo hồi ức của ông, điều ấy càng khiến ông ý thức về trách nhiệm tiếp tục chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ.

Những năm tháng tiếp theo vẫn còn nhiều nhiệm vụ.

Người chiến sĩ từng bước vào quân ngũ với khẩu trung liên và hòm đạn vẫn tiếp tục gắn bó với đơn vị, tiếp tục chiến đấu cho đến khi cuộc chiến kết thúc.

Danh hiệu Anh hùng vì thế không phải điểm cuối trong câu chuyện về Trần Văn Chín.

Nó là một dấu mốc nằm giữa cuộc đời quân ngũ.

Nhìn lại từ sau chiến tranh

Sau ngày đất nước thống nhất, Trần Văn Chín tiếp tục phục vụ trong quân đội. Ông trải qua tổng cộng 34 năm quân ngũ trước khi nghỉ năm 2000.

Nhưng câu chuyện về người lính Sư đoàn 5 không dừng lại ở ngày rời quân ngũ.

Từ năm 2005, ông nhiều lần trở lại những địa bàn từng chiến đấu để tìm kiếm hài cốt đồng đội. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận đến năm 2015 ông đã thực hiện khoảng 40 lần tìm kiếm.

Như vậy, ngày 19/5/1972 nhìn từ hiện tại không chỉ là ngày một người lính trẻ nhận danh hiệu cao quý.

Nó còn là một mốc giữa hai chặng đường của cuộc đời ông: chặng đường chiến đấu trong chiến tranh và chặng đường tiếp tục giữ gìn ký ức về những người đã chiến đấu cùng mình.

Lời kết

Ngày 19/5/1972, Trần Văn Chín được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đằng sau ngày tháng ấy là những năm chiến đấu trên chiến trường miền Đông Nam Bộ: từ người chiến sĩ tiếp đạn trung liên đến người trực tiếp cầm súng, từ chiến sĩ trinh sát đến người tổ chức và chỉ huy những trận đánh.

Danh hiệu Anh hùng ghi nhận một chặng đường đã qua.

Nhưng với Trần Văn Chín, chiến tranh khi ấy vẫn chưa kết thúc.

Và nhiều năm sau, khi đã rời quân ngũ, ông vẫn trở lại những địa bàn cũ để tìm hài cốt đồng đội.

Bởi vậy, ngày 19/5/1972 không chỉ là một ngày được ghi trong hồ sơ khen thưởng. Đó còn là một dấu mốc giữa một cuộc đời người lính kéo dài từ chiến trường đến những năm tháng hậu chiến – nơi ký ức về đồng đội tiếp tục được ông mang theo.