Trần Văn Hạp – Người chiến sĩ tuổi 21 viết nên bản hùng ca Truông Bồn
Trong ký ức về Truông Bồn – "tọa độ lửa" của tuyến đường 15A năm xưa – người ta thường nhắc đến 13 chiến sĩ thanh niên xung phong đã ngã xuống vào rạng sáng ngày 31/10/1968. Giữa những gương mặt tuổi đôi mươi ấy, Trần Văn Hạp là một trong hai nam thanh niên xung phong đã hiến dâng tuổi trẻ của mình để giữ vững mạch máu giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam.
Sinh năm 1947 tại xóm Tường Lai, xã Vĩnh Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An, Trần Văn Hạp lớn lên trên miền quê giàu truyền thống yêu nước. Cũng như bao thanh niên của một thế hệ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", anh gác lại những ước mơ riêng để tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, mang theo khát vọng góp sức cho ngày đất nước thống nhất.
Sau thời gian làm nhiệm vụ trên nhiều cung đường trọng điểm, Trần Văn Hạp được biên chế vào Tiểu đội 2, Đại đội 317, Đội 65, Tổng đội Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước tỉnh Nghệ An. Nhiệm vụ của đơn vị là bám trụ tại Truông Bồn, nơi được xem là "yết hầu" trên tuyến vận tải chiến lược Bắc – Nam. Sau mỗi trận bom, các anh chị lại lao ra san lấp hố bom, sửa chữa mặt đường, dẫn đường cho xe vượt trọng điểm, bảo đảm những đoàn xe chở vũ khí, lương thực và bộ đội không bị gián đoạn hành trình.
Đồng đội nhớ về Trần Văn Hạp là một chàng trai khỏe mạnh, điềm đạm và giàu tinh thần trách nhiệm. Anh luôn xung phong nhận những phần việc nặng nhọc, sẵn sàng có mặt ở những vị trí nguy hiểm nhất để cùng đồng đội giữ cho cung đường Truông Bồn luôn thông suốt. Trong Tiểu đội 2, anh còn đảm nhiệm nhiệm vụ trực ban. Rạng sáng ngày 31/10/1968, chính Trần Văn Hạp đã thổi còi báo thức sớm hơn thường lệ để cả đơn vị nhanh chóng ra hiện trường làm nhiệm vụ, bởi ai cũng hiểu đây sẽ là một ngày vô cùng ác liệt trước thời điểm Mỹ tuyên bố chấm dứt ném bom miền Bắc.
Khoảng 6 giờ 10 phút sáng 31/10/1968, khi Tiểu đội 2 đang khẩn trương hoàn thành việc san lấp hố bom để mở đường cho đoàn xe quân sự đi qua, máy bay Mỹ bất ngờ trút hàng loạt bom xuống khu vực dốc Kỳ Lợn thuộc Truông Bồn. Chỉ trong ít phút, 13 chiến sĩ thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh, trong đó có Trần Văn Hạp. Các anh, các chị ngã xuống chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng ném bom miền Bắc có hiệu lực, để lại sau lưng biết bao ước mơ còn dang dở.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Truông Bồn không còn là vùng đất chìm trong khói lửa. Những cung đường năm xưa đã trở thành tuyến giao thông nhộn nhịp, còn Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay. Trên bia tưởng niệm, tên Trần Văn Hạp được khắc trang trọng cùng 12 đồng đội – những người đã lấy chính tuổi xuân của mình để đổi lấy sự thông suốt của tuyến đường chiến lược và góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.
Cuộc đời của Trần Văn Hạp chỉ dừng lại ở tuổi 21, nhưng tinh thần quả cảm và trách nhiệm của anh vẫn còn nguyên giá trị. Anh là hình ảnh tiêu biểu của lớp thanh niên Việt Nam trong thời chiến – những con người sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng, lấy sự cống hiến làm lẽ sống.
Hôm nay, mỗi lần nhắc đến Truông Bồn, người ta không chỉ nhớ đến một cung đường huyền thoại, mà còn nhớ đến Trần Văn Hạp và những đồng đội của anh – những người đã hóa thành bất tử trong bản hùng ca của tuổi trẻ Việt Nam. Sự hy sinh của họ là lời nhắc nhở để mỗi thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, sống có lý tưởng và tiếp tục dựng xây quê hương, đất nước bằng tất cả nhiệt huyết của tuổi trẻ.
