TRẦN VĂN NĂM – NGƯỜI PHI CÔNG CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ BẦU TRỜI TỔ QUỐC

TRẦN VĂN NĂM – NGƯỜI PHI CÔNG CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ BẦU TRỜI TỔ QUỐC

Trần Văn Năm sinh ngày 6-9-1947 tại xã Hà Tiến, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, nay thuộc xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ngày 6-12-1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang diễn ra ác liệt, ông xung phong nhập ngũ. Từ năm 1965 đến năm 1970, ông là học viên dự khóa bay và học viên bay tại Trường Không quân Krasnodar của Liên Xô. Sau khi tốt nghiệp trở về nước, ông trở thành phi công tiêm kích MiG-21, lần lượt công tác tại Trung đoàn Không quân 921 và Trung đoàn 927. Năm 1972, ông được biên chế về Phi đội 2, Trung đoàn 927 và mang quân hàm Thiếu úy từ ngày 25-3-1972.

Ngày 11-9-1972, trước các hoạt động tập kích quy mô lớn của không quân và hải quân Mỹ vào miền Bắc, Trần Văn Năm cùng phi công Lê Thanh Đạo nhận nhiệm vụ xuất kích từ sân bay Đa Phúc để đánh địch thả nhiễu ở khu vực phía Đông Bắc thị trấn Kép. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, biên đội phát hiện hai tốp gồm tám máy bay F-4 của đối phương ở cự ly gần. Trần Văn Năm nhanh chóng tăng tốc, bám sát đội hình và giữ vị trí chiến đấu thuận lợi. Trong trận không chiến, biên đội đã bắn rơi hai máy bay F-4, trong đó Trần Văn Năm trực tiếp bắn rơi một chiếc, sau đó cơ động thoát ly và hạ cánh an toàn tại sân bay Đa Phúc.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 6-10-1972, Trần Văn Năm tiếp tục xuất kích trong một trận không chiến bảo vệ bầu trời miền Bắc. Lần này, ông cùng phi công Nguyễn Văn Nghĩa tham gia chiến đấu trước một lực lượng máy bay địch có ưu thế về tốc độ và trang bị. Trong quá trình quần đuổi quyết liệt, Trần Văn Năm vẫn bình tĩnh xử trí, cơ động linh hoạt và lựa chọn thời cơ thích hợp để phối hợp cùng đồng đội. Biên đội đã bắn rơi hai máy bay địch tại khu vực vùng trời Tuyên Quang, trong đó Trần Văn Năm trực tiếp bắn rơi một máy bay F-4.

Những trận không chiến năm 1972 diễn ra trong thời điểm cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ đối với miền Bắc đang ở giai đoạn hết sức ác liệt. Đối với các phi công tiêm kích, mỗi lần xuất kích là một lần đối mặt với những tình huống phức tạp trên bầu trời. Thành tích của Trần Văn Năm thể hiện sự bình tĩnh, khả năng xử trí linh hoạt và tinh thần chiến đấu của một phi công trẻ được đào tạo bài bản, đồng thời cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong biên đội.

Sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kết thúc, Trần Văn Năm tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không - Không quân. Ông không chỉ tham gia công tác bay mà còn đảm nhiệm nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo và nghiên cứu chiến thuật. Trong giai đoạn bảo vệ biên giới Tây Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng của tập đoàn phản động Pol Pot, ông tiếp tục được giao nhiệm vụ tham gia chiến đấu yểm hộ cho lực lượng của ta. Trong điều kiện chiến trường xa lạ, địa hình và thời tiết phức tạp, ông vẫn giữ vững bản lĩnh, chấp hành nghiêm mệnh lệnh và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, góp phần hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Sau nhiều năm công tác trong quân đội, Trần Văn Năm từng giữ cương vị Phó trưởng khoa Chiến thuật - chiến dịch, Học viện Phòng không - Không quân. Từ một thanh niên xung phong nhập ngũ năm 1965, ông đã trải qua quá trình dài chiến đấu, huấn luyện và đào tạo thế hệ cán bộ, phi công sau này, tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc.

Ngày 28-8-2026, Chủ tịch nước ban hành Quyết định số 1443/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với Thiếu úy Trần Văn Năm, nguyên phi công Phi đội 2, Trung đoàn 927, vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ngày 28-9-2026, Trung đoàn 927, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức lễ trao tặng danh hiệu cao quý này cho ông. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của người phi công đã trực tiếp tham gia những trận không chiến bảo vệ bầu trời miền Bắc và tiếp tục cống hiến trong quân đội sau chiến tranh.

Câu chuyện về Trần Văn Năm là câu chuyện của một thế hệ thanh niên lên đường khi đất nước đang trong những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh. Từ một người lính trẻ nhập ngũ năm 1965, ông trở thành phi công tiêm kích trực tiếp chiến đấu trên bầu trời miền Bắc, rồi tiếp tục gắn bó với quân đội trong công tác huấn luyện, chiến đấu và xây dựng lực lượng. Những thành tích và cống hiến của ông được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, góp thêm một câu chuyện tiêu biểu về thế hệ những người đã dành tuổi trẻ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.