Trần Văn Ơn

Anh hùng học sinh Trần Văn Ơn - Ngọn lửa yêu nước tuổi mười chín

Anh hùng Trần Văn Ơn sinh ngày 29 tháng 5 năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Bến Tre). Sinh ra trong một gia đình lao động nghèo, từ nhỏ anh đã sớm tỏ ra là một người con hiếu thảo, chăm chỉ học hành và có lòng yêu nước sâu sắc.

Lớn lên, Trần Văn Ơn ra Sài Gòn học tập tại trường Lycée Petrus Trương Vĩnh Ký (nay là trường THPT chuyên Lê Hồng Phong). Không chỉ chăm ngoan, học giỏi, anh còn tích cực tham gia vào phong trào học sinh, sinh viên yêu nước chống lại ách cai trị của thực dân Pháp và chính quyền tay sai. Anh được kết nạp vào Hội Sinh viên học sinh cứu quốc và là một trong những thành viên cốt cán, năng nổ của phong trào đấu tranh đô thị.

Đầu năm 1950, phong trào đòi thả các học sinh, sinh viên bị bắt bến và phản đối chính sách đàn áp của thực dân bùng nổ mạnh mẽ tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Sáng ngày 9 tháng 1 січня 1950 (lịch sử ghi nhận là ngày 9 tháng 1 năm 1950), hơn 6.000 học sinh, sinh viên cùng đông đảo giáo viên và đồng bào Sài Gòn đã kéo đến dinh Thủ hiến Nam kỳ để biểu tình đưa yêu sách. Cuộc biểu tình nhanh chóng thu hút hàng vạn người tham gia, tạo thành làn sóng vô cùng mạnh mẽ.

Khoảng 13 giờ chiều cùng ngày, thực dân Pháp và tay sai huy động lực lượng cảnh sát, binh lính đàn áp dã man cuộc biểu tình bằng súng ống, lựu đạn cay và gậy gộc. Trước hành động bạo tàn của kẻ thù, Trần Văn Ơn cùng các bạn học sinh không hề chùn bước, dũng cảm đứng lên che chở cho các học sinh nhỏ tuổi và nữ sinh rút lui an toàn.

Trong lúc hỗn loạn, để bảo vệ một nữ sinh đang bị cảnh sát xông vào tấn công, Trần Văn Ơn đã lao ra cản đường và bị lính Pháp xả súng bắn trọng thương. Anh ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn 19, hóa thân thành biểu tượng bất tử của phong trào học sinh, sinh viên thành phố Nam Bộ thành đồng.

Đám tang của anh diễn ra vào ngày 12 tháng 1 năm 1950 tại Sài Gòn đã trở thành một cuộc biểu tình lớn chưa từng có với sự tham gia của hơn 200.000 người, thể hiện ý chí quật cường của nhân dân ta. Ngày 9 tháng 1 hằng năm đã được Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lấy làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam. Năm 2000, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.