Trần Văn Ơn – Ngọn lửa đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Ơn sinh năm 1931, dân tộc Kinh, quê ở xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Khi hy sinh, anh là hội viên Hội học sinh sinh viên Việt Nam – Nam Bộ, một học sinh tiêu biểu của phong trào đấu tranh yêu nước tại Sài Gòn trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ Trần Văn Ơn đã sớm nuôi dưỡng tinh thần hiếu học và lòng yêu nước. Sau khi học xong bậc tiểu học tại Mỹ Tho, năm 1940 anh lên Sài Gòn theo học tại Trường Pétrus Trương Vĩnh Ký. Tại môi trường học tập này, anh nhanh chóng tiếp xúc với tư tưởng tiến bộ, tích cực tham gia phong trào học sinh yêu nước và gia nhập Hội học sinh Việt Nam – Nam Bộ trong năm học 1947–1948.

Không chỉ tham gia, Trần Văn Ơn còn là một hạt nhân nòng cốt trong các hoạt động đấu tranh. Anh vận động học sinh bãi khóa phản đối chính sách giáo dục phản động, tổ chức mít tinh kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1-5, đồng thời tích cực tuyên truyền tinh thần yêu nước thông qua việc đọc và chuyền tay các tài liệu tiến bộ nói về chủ nghĩa Mác, về phong trào cách mạng thế giới. Được tổ chức phân công, anh còn đi vận động, phát triển lực lượng trong học sinh các trường tư thục, góp phần mở rộng mạng lưới cơ sở của phong trào học sinh sinh viên yêu nước tại đô thị.

Sáng ngày 9 tháng 1 năm 1950, Trần Văn Ơn dẫn đầu đoàn biểu tình của học sinh Sài Gòn với hàng trăm biểu ngữ, khẩu hiệu đòi quyền lợi học sinh, phản đối nền “độc lập giả hiệu”. Đến 13 giờ cùng ngày, chính quyền Sài Gòn huy động lực lượng lớn cảnh sát và lính Lê dương đàn áp cuộc biểu tình. Trước bạo lực, Trần Văn Ơn vẫn bình tĩnh, dũng cảm đứng ra che chở cho các em nhỏ và nữ sinh rút lui an toàn, đồng thời phá hàng rào sắt mở đường thoát cho đoàn biểu tình. Trong lúc đối mặt trực diện với sự đàn áp, anh đã bị địch nổ súng và anh dũng hy sinh.

Ngày 12 tháng 1 năm 1950, đám tang Trần Văn Ơn đã thu hút hàng vạn người dân Sài Gòn – Gia Định tham dự, trở thành một cuộc biểu dương sức mạnh yêu nước, thể hiện lòng căm thù sâu sắc đối với kẻ thù xâm lược. Sự hy sinh của anh đã thổi bùng tinh thần đấu tranh của học sinh, sinh viên và nhân dân đô thị miền Nam.

Ngày 23 tháng 3 năm 2000, Trần Văn Ơn được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi danh một người học sinh yêu nước đã hiến trọn tuổi thanh xuân cho lý tưởng độc lập dân tộc.