Trần Văn Ơn – ngọn lửa tuổi 19 giữa Sài Gòn bị chiếm đóng
Trần Văn Ơn – ngọn lửa tuổi 19 giữa Sài Gòn bị chiếm đóng
Trần Văn Ơn sinh năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Cha anh là ông Trần Văn Nghĩa, một công chức bậc thấp, mẹ là bà Huỳnh Thị Tữu. Nhiều anh chị của anh sớm tham gia phong trào cách mạng, trong đó có người chị gái – liệt sĩ Trần Thị Lễ – đã hy sinh năm 1948.
Ngay từ mái nhà nhỏ ấy, Trần Văn Ơn đã lớn lên trong không khí của lý tưởng và lòng căm thù giặc.
Tuổi thơ anh gắn với những lớp học ở Mỹ Tho rồi Sài Gòn. Là học sinh Trường Pétrus Ký – một trong những trường trung học lớn nhất Nam Kỳ lúc bấy giờ – Trần Văn Ơn nổi tiếng là người học giỏi, lễ độ, giàu tình cảm và có tinh thần trách nhiệm với bạn bè. Năm 1949, dù tuổi còn rất trẻ, anh đã vượt lớp, được đặc cách vào học Ban tú tài – tương đương lớp 10 hiện nay.
Nhưng với Trần Văn Ơn, học giỏi chưa bao giờ là đủ.
Từ năm 1947, anh đã tham gia phong trào học sinh yêu nước, là hội viên mật của Đoàn học sinh kháng chiến nội thành. Anh lặng lẽ tuyên truyền, vận động bạn bè đứng lên chống chế độ thực dân và chính quyền tay sai, trở thành một trong những trụ cột của phong trào học sinh Trường Pétrus Ký.
Cuối năm 1949, khi thực dân Pháp và chính quyền Trần Văn Hữu bắt bớ, đàn áp học sinh, phong trào bãi khóa bùng nổ khắp Sài Gòn. Dù đang chuẩn bị thi tú tài, Trần Văn Ơn vẫn đứng vào hàng ngũ đấu tranh, trực tiếp dẫn đầu học sinh Pétrus Ký xuống đường.
Ngày 9 tháng 1 năm 1950, hơn 6.000 học sinh, sinh viên và giáo viên Sài Gòn biểu tình đòi thả những người bị bắt. Trước những tấm áo học trò và những bàn tay không vũ khí, chính quyền đã đáp lại bằng dùi cui, vòi rồng và súng đạn.
Trong cơn hỗn loạn, Trần Văn Ơn không lùi bước. Anh vừa hô vang khẩu hiệu tố cáo tội ác của chính quyền, vừa che chắn cho các em nhỏ phía sau. Khi anh đang bế một nữ sinh bị đánh ngất và tìm cách đưa mọi người thoát khỏi vòng vây, viên đạn của cảnh sát đã bắn trúng bụng anh.
Được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy, nhưng vì vết thương quá nặng, Trần Văn Ơn trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút cùng ngày.
Anh ra đi khi chưa tròn 19 tuổi.
Cái chết của Trần Văn Ơn đã làm rung chuyển Sài Gòn. Đám tang của anh trở thành một cuộc biểu tình lớn chưa từng có của học sinh, sinh viên và nhân dân thành phố, thổi bùng ngọn lửa đấu tranh chống thực dân và tay sai trên khắp miền Nam.
Từ đó, ngày 9 tháng 1 được lấy làm Ngày truyền thống học sinh – sinh viên Việt Nam.
Trần Văn Ơn không kịp sống đến tuổi trưởng thành, nhưng anh đã sống trọn vẹn cho một điều lớn hơn tuổi trẻ của mình: độc lập, tự do và danh dự của dân tộc.
