Trần Văn Ơn – Người học sinh bất khuất

Sài Gòn những ngày đầu năm 1950. Chiến tranh và sự đàn áp của chính quyền thực dân khiến cuộc sống của người dân trở nên khó khăn. Trong các trường học, học sinh, sinh viên cũng không đứng ngoài những biến động của đất nước. Họ lên tiếng đòi quyền được học tập, đòi trả tự do cho những người bị bắt và phản đối sự đàn áp.

Giữa phong trào ấy có một người học sinh trẻ tuổi tên là Trần Văn Ơn.

Trần Văn Ơn sinh ngày 29 tháng 5 năm 1931, tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Anh theo học tại trường Pétrus Ký ở Sài Gòn và đang chuẩn bị thi tú tài. Dù còn rất trẻ, Trần Văn Ơn đã tích cực tham gia phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên.

Cuối năm 1949, phong trào học sinh, sinh viên ở Sài Gòn phát triển mạnh. Học sinh nhiều trường tổ chức bãi khóa để phản đối việc bắt giữ học sinh, sinh viên và yêu cầu những quyền lợi chính đáng trong học tập. Trần Văn Ơn là một trong những học sinh tích cực tham gia phong trào ấy.

Rồi ngày 9 tháng 1 năm 1950 đến.

Hôm ấy, hàng nghìn học sinh, sinh viên, giáo viên và người dân Sài Gòn – Chợ Lớn tập trung biểu tình, yêu cầu trả tự do cho những học sinh, sinh viên bị bắt và phản đối chính sách đàn áp. Đoàn người xuống đường với tinh thần mạnh mẽ, dù biết trước mắt mình là sự đàn áp của chính quyền.

Khi cuộc biểu tình bị đàn áp, cảnh sát sử dụng vòi rồng và dùi cui để giải tán đám đông. Trong lúc hỗn loạn, Trần Văn Ơn vẫn ở phía trước, cùng những người khác bảo vệ các bạn học sinh. Theo các tư liệu được lưu giữ, anh bị trúng đạn và được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy cấp cứu. Vì vết thương quá nặng, anh đã qua đời vào khoảng 15 giờ 30 phút ngày 9 tháng 1 năm 1950. Khi ấy, Trần Văn Ơn mới 18 tuổi, chưa đầy 19 tuổi.

Tin Trần Văn Ơn hy sinh nhanh chóng lan rộng.

Tang lễ của anh trở thành một cuộc tập hợp lớn của người dân Sài Gòn – Chợ Lớn. Sự hy sinh của người học sinh trẻ tuổi đã gây xúc động sâu sắc và tiếp thêm sức mạnh cho phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên.

Từ đó, ngày 9 tháng 1 trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam. Tháng 2 năm 1950, Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hằng năm làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam.

Năm 1979, Trần Văn Ơn được công nhận là liệt sĩ. Đến tháng 3 năm 2000, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trần Văn Ơn ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Anh không để lại những chiến công của một người lính trên chiến trường, mà để lại hình ảnh một người học sinh dám đứng lên trước bất công và sẵn sàng hy sinh vì những điều mình tin là đúng.

Hơn bảy thập niên đã trôi qua, cái tên Trần Văn Ơn vẫn được nhắc đến mỗi dịp ngày 9 tháng 1. Câu chuyện của anh nhắc thế hệ trẻ hôm nay biết trân trọng hòa bình, chăm chỉ học tập và có trách nhiệm với cộng đồng, với quê hương và đất nước.

Trần Văn Ơn đã sống một cuộc đời ngắn ngủi, nhưng tinh thần của anh đã trở thành một phần ký ức không thể quên của phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam.