Trần Văn Thời

Trần Văn Thời sinh tại ấp Doi Vàm, làng Phong Lạc (xã Phong Lạc), quận Cà Mau, tỉnh Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau). Ông sinh trong một gia đình nông dân, là con thứ ba trong gia đình có mười anh em. Do vậy, ông còn có tên gọi thân mật là Ba Thời. Thân sinh của ông là ông Trần Văn Hưng (hay còn gọi là Tám Hưng), một người có uy tín trong cộng đồng, và bà Ngô Thị Hưỡn, một gia đình trung nông có truyền thống nề nếp. Dù là gia đình trung lưu, nhưng Trần Văn Thời đã sớm thể hiện lòng yêu nước và tham gia các hoạt động cách mạng.

Năm 1936, khi phong trào đấu tranh cách mạng ở Việt Nam ngày càng mạnh mẽ, Trần Văn Thời tham gia vào phong trào và nhanh chóng gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 7 năm 1937. Ông tham gia hoạt động ở vùng Cà Mau, Cái Nước, là một trong những người lãnh đạo tích cực trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Chính quyền thực dân Pháp sớm nhận diện Trần Văn Thời là một cán bộ chủ chốt, và họ đã tiến hành nhiều lần truy lùng ông nhưng đều không thành công.

Với tinh thần kiên cường, Trần Văn Thời được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu vào tháng 5 năm 1940 và được xứ ủy Nam Kỳ chỉ định vào Liên Tỉnh ủy Hậu Giang. Trong khởi nghĩa Nam Kỳ cuối năm 1940, Trần Văn Thời đã chỉ đạo cuộc khởi nghĩa tại đảo Hòn Khoai. Mặc dù cuộc khởi nghĩa thất bại, ông vẫn kiên quyết tiếp tục cuộc đấu tranh và đã tập hợp lực lượng, đưa họ vào rừng U Minh để tránh sự đàn áp của thực dân. Tại đây, ông xây dựng căn cứ, mở xưởng sản xuất vũ khí, góp phần quan trọng vào công cuộc kháng chiến lâu dài.

Năm 1941, ông được cử về xây dựng lực lượng ở tỉnh Châu Đốc, dưới tên giả Nguyễn Văn Chất. Tuy nhiên, vào đêm ngày 3 tháng 5 năm 1941, Trần Văn Thời bị bắt bởi chính quyền Pháp. Dù bị tra tấn dã man, ông vẫn kiên quyết không khai báo và quyết bảo vệ tổ chức cách mạng. Chính quyền thực dân Pháp kết án ông 10 năm tù cấm cố và 15 năm biệt xứ, đày ông ra Côn Đảo. Ngày 4 tháng 5 năm 1942, Trần Văn Thời đã hy sinh tại nhà tù Côn Đảo, khi ông mới chỉ 40 tuổi.

Trần Văn Thời được công nhận là liệt sĩ, và nhiều năm sau, vào năm 1948, Tỉnh ủy và Ủy ban Kháng chiến hành chánh tỉnh Bạc Liêu đã lấy tên ông đặt cho một huyện mới ở U Minh, gọi là huyện Trần Văn Thời, nhằm vinh danh công lao của ông. Tên của ông cũng được đặt cho nhiều con đường ở thành phố Bạc Liêu, thành phố Cà Mau, và một số trường học tại huyện Trần Văn Thời. Vào năm 2011, Trần Văn Thời được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp to lớn của ông trong công cuộc giải phóng dân tộc.