Trên “cán xoong” Long Đại
Trên bản đồ, Long Đại nằm trên đường 15 - con đường trọng yếu nối liền hậu phương miền Bắc với miền Nam, nhằm chi viện sức người, sức của cho chiến trường. Theo Anh hùng LLVTND Thiếu tướng Hoàng Kiền, nguyên Tư lệnh Binh chủng Công Binh, Phó Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn, chính vì có vị trí vô cùng then chốt như vậy, nên người Mỹ coi Long Đại là một “điểm nóng” đặc biệt cần phải “bóp nghẹt” bằng mọi giá.
“Chiến trường Trường Sơn như một cái xoong. Muốn vào được phải qua bến phà Long Đại. Cắt đứt được tuyến sông này thì toàn bộ chiến trường phía trong sẽ bị tắc hết”, Thiếu tướng Hoàng Kiền nói.
Lịch sử về sau ghi lại: Long Đại chính là nơi giặc Mỹ thả quả bom đầu tiên bắn phá miền Bắc và cũng là một trong những trọng điểm tấn công trong giai đoạn 7 năm tiếp theo. Trực tiếp tham gia lực lượng dân quân địa phương giai đoạn này, bà Phan Thị Diệp (xã Trường Ninh) vẫn nhớ tiếng máy bay rền vang trên bầu trời, tiếng bom bi nổ ầm ầm cả tuần không dứt. Có nhiều trường hợp bộ đội ta không may gặp nạn trên sông, chị em du kích đêm đêm lại chèo đò đi tìm. Lại có người lính chiến, đến tận lúc hy sinh vẫn tựa mình hiên ngang trên mâm pháo…
“Nhưng, chúng tôi chẳng ai sợ hy sinh. Dân, quân tới từ nhiều miền vẫn hết mình với nhiệm vụ, với tinh thần: Xe chưa thông, nhà không tiếc; đường chưa thông chẳng tiếc máu xương”, bà Diệp hồi tưởng.
