TRÊN MẶT TRẬN ĐƯỜNG 9 – NAM LÀO
Câu chuyện là hồi ký của một người lính quê Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận Đường 9 – Nam Lào. Không chỉ là ký ức về súng đạn, đó còn là ký ức về nỗi sợ, tình đồng đội và cảm giác sống rất gần cái chết.
Ở tuổi ngoài bảy mươi, ông Phan Văn Nghiêm không còn nhớ chính xác ngày tháng của nhiều việc trong đời. Nhưng nhắc đến Đường 9 – Nam Lào, trí nhớ ông bỗng trở nên rõ ràng đến lạ. Ông bảo:
“Có những nơi mình không bao giờ quên được, vì mình đã để lại một phần tuổi trẻ ở đó.”
Năm 1971, ông Nghiêm cùng đơn vị hành quân vào chiến trường Đường 9 – Nam Lào. Ngay từ những ngày đầu, ông đã hiểu: đây không phải mặt trận bình thường.
Rừng rậm. Đồi trọc. Pháo tầm xa của địch bắn ngày bắn đêm. Máy bay quần thảo liên tục. Đất không kịp nguội sau mỗi trận bom.
“Ở đó, không có khái niệm an toàn. Chỉ có còn sống hoặc chưa chết.”
Trận đánh đầu tiên của ông diễn ra khi đơn vị vừa đào xong công sự tạm. Pháo địch dội xuống bất ngờ. Cả quả đồi rung lên. Đất đá vùi lấp cửa hầm.
Ông bị sức ép hất văng. Tai ù đặc. Mắt không nhìn rõ. Khi bò dậy, ông thấy đồng đội nằm im bên cạnh.
“Lúc ấy, tôi mới hiểu chiến tranh không giống những gì mình hình dung.”
Những ngày tiếp theo là chuỗi ngày không ngủ trọn giấc. Ban ngày tránh pháo, ban đêm cơ động. Có lúc cả tiểu đội chỉ còn vài người.
Điều giữ họ lại không phải là khẩu hiệu, mà là ý nghĩ rất giản dị:
“Nếu mình rút, thằng bên cạnh sẽ chết.”
Sau chiến dịch, ông Nghiêm còn sống để trở về. Nhưng Đường 9 không rời khỏi ông. Nó theo ông về trong những giấc mơ chập chờn, trong mỗi lần nghe tiếng sấm lớn.
Giờ đây, khi kể lại, ông không nói nhiều về chiến công. Ông chỉ nói:
“Chúng tôi đã sống sót, và điều đó đã là một câu chuyện.”
