Trích bài nói của đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng tại Hội nghị phổ biến Nghị quyết của Quân ủy Trung ương cho cán bộ cao cấp, 25/5/1974.

Trước đây, mỗi lần đánh giá Mỹ, ta thường hỏi ý kiến các đảng anh em, vì ta chưa cọ xát với Mỹ và chưa tin có thể hiểu rõ Mỹ; nhưng trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước vừa qua, chẳng những ta ở trong một tình thế bức xúc phải đứng lên chống Mỹ, mà ta còn đánh giá đúng chỗ yếu, chỗ mạnh của Mỹ để phải thua. Nếu không có tinh thần độc lập tự chủ đó, nếu ta nghe theo anh em ta thì ta đã thua Mỹ rồi.

Thắng lợi của chúng ta chính là ta đã đánh giá Mỹ, đánh giá tình hình thế giới một cách đúng đắn, linh hoạt. Khẳng định như vậy không có nghĩa là nói rằng ta có thể thấy trước được mọi quá trình diễn biến, phát triển của sự vật, phán đoán đúng mọi hành động, thủ đoạn của đối phương cả đâu. Ví dụ như khi Mỹ bắt đầu làm “chiến tranh cục bộ”, ta nhận định là Mỹ có thể đưa 20 đến 30 vạn quân vào miền Nam, nhưng trong thực tế thì Mỹ đã đưa vào đến 55 vạn quân. Ta cũng nói là Mỹ sẽ đánh rất dữ dội, ác liệt nhưng không ai nghĩ rằng Mỹ có thể ném xuống đất nước ta một khối lượng bom đạn hơn gấp ba lần số bom đạn Mỹ dùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Cách mạng không phải như là một bài toán có đủ những con số cho trước hoặc có sẵn đáp số. Cho nên đối với những biến chuyển của tình hình, người cách mạng chỉ có khả năng nhận định, phán đoán gần đúng thôi. Trong quá trình tiến hành cách mạng, sự việc xảy ra, ta sẽ đánh giá thêm nữa; không một người nào dù tài giỏi đến đâu có thể nắm được đầy đủ mọi diễn biến của sự vật và sự việc. Hãy làm đi rồi sự vật cho phép ta hiểu nó hơn nữa. Đó là một chân lý. Hơn nữa, lịch sử nói chung và lịch sử cách mạng nói riêng là do quần chúng làm ra và sức sáng tạo của quần chúng là vô tận. Lênin dạy chúng ta rằng, lịch sử luôn luôn diễn ra phong phú hơn, sinh động hơn, tài giỏi hơn nhiều so với sức tưởng tượng của những chính đảng ưu tú nhất; không một lãnh tụ nào có thể thay thế sức sáng tạo của quần chúng. Về vấn đề đánh giá địch, ta phải hiểu như vậy.