Triệu Quang Phục

Triệu Quang Phục (?–571), còn được biết đến với danh hiệu Triệu Việt Vương, là một vị anh hùng dân tộc tiêu biểu trong thời kỳ đấu tranh chống ách đô hộ phương Bắc. Ông quê ở huyện Chu Diên xưa, thuộc khu vực đồng bằng Bắc Bộ ngày nay, là con trai của Triệu Túc, một hào trưởng có uy tín đương thời.

Khi Lý Bí phát động cuộc khởi nghĩa chống nhà Lương năm 542, Triệu Quang Phục cùng cha tham gia nghĩa quân và lập được nhiều công lao. Sau khi giành thắng lợi, Lý Bí lên ngôi hoàng đế, lập nước Vạn Xuân vào năm 544. Triệu Quang Phục trở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng của chính quyền mới.

Năm 545, nhà Lương đưa quân sang xâm lược nước Vạn Xuân. Trước sức tiến công của đối phương, Lý Nam Đế phải rút lui và giao lại binh quyền cho Triệu Quang Phục tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến.

Nhận thấy không thể đối đầu trực diện với quân Lương, ông quyết định đưa lực lượng về xây dựng căn cứ tại đầm Dạ Trạch (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Tận dụng địa hình đầm lầy hiểm trở, Triệu Quang Phục tổ chức chiến tranh du kích, ban ngày ẩn giấu lực lượng, ban đêm bất ngờ tiến công khiến quân địch gặp nhiều khó khăn. Nhờ đó, ông được nhân dân gọi là Dạ Trạch Vương.

Năm 548, sau khi Lý Nam Đế qua đời, Triệu Quang Phục xưng vương, lấy hiệu là Triệu Việt Vương. Đến năm 550, ông đánh bại quân Lương, giành lại quyền kiểm soát đất nước và tiếp tục duy trì nền độc lập của Vạn Xuân.

Về sau, Triệu Việt Vương xảy ra xung đột với Lý Phật Tử. Năm 571, ông thất bại và qua đời, kết thúc thời kỳ trị vì của mình.

Triệu Quang Phục được lịch sử ghi nhận là một nhà lãnh đạo quân sự tài năng, đặc biệt xuất sắc trong nghệ thuật tận dụng địa hình và chiến tranh du kích. Cuộc đời ông thể hiện tinh thần kiên cường, ý chí tự chủ và khát vọng bảo vệ nền độc lập dân tộc trong thời kỳ Bắc thuộc.