Triệu Quốc Đạt

Triệu Quốc Đạt sinh trong một gia đình hào trưởng ở vùng núi Quan Yên thuộc quận Cửu Chân. Một số tài liệu địa phương ghi ông từng làm chức huyện lệnh tại Quan Yên (huyện Phú Điền xưa). Ông là anh trai của Triệu Thị Trinh; nhiều nguồn chính thống đều nhắc việc hai anh em sớm cùng nhau tập hợp hào kiệt địa phương, chuẩn bị khởi nghĩa.

Mùa xuân năm Mậu Thìn (248), trước ách cai trị và bóc lột của quan lại nhà Đông Ngô, anh em họ Triệu phát động khởi binh ở Cửu Chân. Từ căn cứ Núi Nưa (nay thuộc Nông Cống (huyện), Triệu Sơn), nghĩa quân tiến công thành Tư Phố – trị sở quận Cửu Chân – rồi giành thắng lợi bước đầu. Tư Phố được nhiều nguồn xác định ở hữu ngạn sông Mã, nay thuộc xã Thiệu Dương (tỉnh Thanh Hóa).

Thừa thế, nghĩa quân vượt sông Mã xuống vùng Bồ Điền (nay là thôn Phú Điền, xã Triệu Lộc, Hậu Lộc), xây dựng căn cứ ở núi Tùng và phối hợp ba anh em họ Lý (Lý Hoằng, Lý Mỹ, Lý Thành) đắp hệ thống đồn lũy phòng thủ, khống chế cửa ngõ Thần Phù ở phía bắc xứ Thanh.

Đang lúc phong trào lan rộng, Triệu Quốc Đạt qua đời; các tướng sĩ vì kính phục tài trí và khí phách của bà Triệu đã tôn bà làm chủ tướng để tiếp tục chỉ huy cuộc khởi nghĩa. Trước thanh thế của nghĩa quân, triều đình Đông Ngô phải cử tướng Lục Dận sang làm thứ sử Giao Châu, mang theo khoảng 8.000 quân, dùng cả quân sự lẫn mua chuộc để đàn áp mạnh tay. Cuộc khởi nghĩa cuối cùng thất bại trong năm 248.