Trịnh Tố Tâm - “ Vua mìn “ trên đèo Hải Vân
Tác giả : Đàm Đặng Ánh Duyên
Có những người lính được nhớ đến bởi một chiến công, nhưng cũng có người được nhớ bằng cả một biệt danh gắn với chiến trường. Trên đèo Hải Vân – một tuyến giao thông quân sự quan trọng trong những năm kháng chiến chống Mỹ – cái tên Trịnh Tố Tâm gắn liền với biệt danh “Vua mìn”. Những trận đánh của ông không chỉ cho thấy sự gan dạ mà còn thể hiện khả năng trinh sát, tổ chức và chiến đấu của một người lính khi tuổi đời còn rất trẻ.
Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945, quê tại thôn Mỹ Cầu, xã Đồng Tân, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Ông nhập ngũ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ và được đưa vào chiến trường Trị Thiên – Huế. Từ một thanh niên Hà Nội, ông nhanh chóng trưởng thành trong môi trường chiến đấu ác liệt của chiến trường miền Nam.
Trong khoảng thời gian 1967–1970, Trịnh Tố Tâm cùng đơn vị tham gia nhiều trận đánh. Các tư liệu báo chí dẫn lại hồ sơ lịch sử ghi nhận đơn vị của ông đã chiến đấu 58 trận, gây tổn thất lớn cho lực lượng đối phương, phá hủy nhiều phương tiện quân sự và các công trình giao thông.
Điểm đặc biệt trong cách chiến đấu của Trịnh Tố Tâm là sử dụng mìn và tận dụng địa hình để đánh địch. Đèo Hải Vân khi ấy có vị trí quan trọng đối với hoạt động vận chuyển và cơ động quân sự. Trong một lần trinh sát năm 1968, ông phát hiện một bộ phận quân Mỹ thường tập trung tại một khu vực gần đường vào thời điểm gần sáng. Từ thông tin thu được, ông tổ chức lực lượng tiếp cận và bố trí mìn. Theo tư liệu được báo chí dẫn lại, trận đánh khiến khoảng 60 quân địch bị tiêu diệt hoặc bị thương.
Những trận đánh như vậy khiến tên tuổi Trịnh Tố Tâm gắn với biệt danh “Vua mìn đèo Hải Vân”. Báo Quân đội nhân dân cho biết ông từng 53 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ, một con số cho thấy mức độ nổi bật của những thành tích chiến đấu mà ông đạt được trong những năm tháng chiến tranh.
Điều đáng chú ý là những thành tích ấy được tạo nên khi Trịnh Tố Tâm còn rất trẻ. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ chiến tranh. Câu chuyện của ông vì thế không chỉ là câu chuyện về một người lính giỏi sử dụng mìn mà còn phản ánh hình ảnh một thế hệ thanh niên bước vào chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ và trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.
Sau chiến tranh, cuộc đời Trịnh Tố Tâm tiếp tục gắn với công tác phục vụ đất nước. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí, trong đó có Bí thư Trung ương Đoàn, Trưởng ban Thanh niên Quân đội và Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
Từ những trận đánh trên đèo Hải Vân đến những cương vị công tác sau chiến tranh, cuộc đời Trịnh Tố Tâm là một hành trình đặc biệt của một người thanh niên bước vào chiến trường, lập chiến công rồi tiếp tục cống hiến trong thời bình. “Vua mìn đèo Hải Vân” vì thế không chỉ là một biệt danh, mà còn gợi nhớ về một thế hệ người lính đã để lại dấu ấn sâu đậm trên những chiến trường khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ.
