Trịnh Văn Bô

ịch sử dân tộc Việt Nam không chỉ ghi công những vị tướng cầm quân đánh giặc hay những chiến sĩ hy sinh nơi chiến trường, mà còn tự hào về những con người đã dùng chính gia sản mồ hôi nước mắt của mình để phụng sự Tổ quốc. Nhà tư sản Trịnh Văn Bô chính là một tượng đài bất diệt của tinh thần yêu nước, đại diện xuất sắc cho giới doanh nhân Việt Nam trong thế kỷ 20.

1. Doanh nhân tài ba và ngôi nhà lịch sử 48 Hàng Ngang

Trịnh Văn Bô (sinh năm 1914) là một nhà tư sản lớn tại Thủ đô Hà Nội. Cùng với người vợ hiền thục, đảm đang là bà Hoàng Thị Minh Hồ, ông đã kế thừa và phát triển rực rỡ thương hiệu tơ lụa Phúc Lợi nổi tiếng khắp Đông Dương. Ngôi nhà rộng lớn của ông bà tại số 48 Hàng Ngang không chỉ là nơi giao thương sầm uất mà sau này đã trở thành một "địa chỉ đỏ" đi vào lịch sử dân tộc.

Dù sở hữu khối tài sản kếch xù, cuộc sống vương giả trong nhung lụa, vợ chồng doanh nhân Trịnh Văn Bô luôn mang trong mình tinh thần tự tôn dân tộc sâu sắc. Trong những năm trước Cách mạng tháng Tám 1945, khi phong trào cách mạng còn nhiều gian khó, ông bà đã âm thầm ủng hộ những khoản tài chính lớn cho mặt trận Việt Minh hoạt động bí mật.

2. Nơi ra đời bản Tuyên ngôn Độc lập

Dấu ấn vinh quang nhất gắn liền với gia đình Trịnh Văn Bô là vào tháng 8 năm 1945. Ngôi nhà 48 Hàng Ngang đã được Trung ương Đảng tin tưởng chọn làm nơi ở và làm việc bí mật cho Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo cấp cao (như Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp) khi từ chiến khu trở về Hà Nội.

Tại chính căn phòng trên tầng 2 của ngôi nhà này, trong sự bảo vệ an toàn tuyệt đối và chăm lo chu đáo từng bữa ăn, giấc ngủ của gia đình ông Trịnh Văn Bô, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chắp bút soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Vợ chồng ông cũng là những người tự tay may sắm, chuẩn bị những bộ trang phục cho các lãnh đạo, trong đó có bộ quần áo kaki lịch sử mà Bác Hồ mặc trong ngày Lễ Quốc khánh 2/9.

3. Khối tài sản khổng lồ hiến dâng cho nền độc lập

Sau Cách mạng, chính quyền non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, đặc biệt là ngân khố quốc gia gần như trống rỗng, thù trong giặc ngoài bủa vây. Hưởng ứng "Tuần lễ Vàng" và "Quỹ Độc lập" do Chính phủ phát động, vợ chồng Trịnh Văn Bô đã không ngần ngại tiên phong hiến tặng 5.147 lạng vàng cho Nhà nước. Đây là một con số khổng lồ, tương đương với khoảng 90% tổng tài sản tích cóp của gia đình lúc bấy giờ. Không chỉ vậy, ông bà còn tích cực dùng uy tín của mình để đi vận động giới tư sản Hà Nội cùng chung tay đóng góp, giúp Chính phủ vượt qua giai đoạn hiểm nghèo