Trở về sau chiến tranh – Mang theo thương tật và sốt rét rừng

Ngày đất nước thống nhất, người lính Nguyễn Hữu Hài rời đơn vị trở về quê hương với niềm vui được sống trong hòa bình. Nhưng cũng như nhiều đồng đội khác, ông không trở về với một cơ thể khỏe mạnh như ngày lên đường nhập ngũ.

Chiến tranh đã để lại trên người ông những vết thương không nhìn thấy bằng mắt.

Ông kể rằng, những năm tháng chiến đấu ở Trường Sơn đã khiến sức khỏe giảm sút rất nhiều. Những trận bom, sức ép của đạn nổ và đặc biệt là căn bệnh sốt rét rừng đã trở thành người bạn bất đắc dĩ theo ông về quê.

Có những đêm đang ngủ, cơn sốt bất ngờ kéo đến.

Người ông run lên bần bật.

Răng va vào nhau lập cập như đánh nhịp.

Ông phải trùm kín nhiều lớp chăn mà vẫn không cắt được cơn rét.

Đến khi cơn sốt qua đi, mồ hôi lại vã ra như tắm, cơ thể rã rời, kiệt sức.

Ông từng tâm sự, người lính phục viên không chỉ mang ba lô trở về mà còn mang theo cả những cơn sốt rét Trường Sơn. Chúng không ở lại chiến trường mà âm thầm theo người lính suốt nhiều năm sau ngày hòa bình lập lại.

Sức khỏe giảm sút khiến cuộc sống vốn đã khó khăn lại càng thêm chật vật.

Những năm đầu sau chiến tranh, gia đình ông sống chủ yếu dựa vào vài sào ruộng khoán. Đất ít, năng suất thấp, trong khi vợ thường xuyên đau ốm, mọi gánh nặng sản xuất dồn lên vai người cựu chiến binh.

Ban ngày ông làm ruộng, khai hoang, đào đất, trồng khoai, trồng sắn.

Đêm về, những cơn sốt rét lại hành hạ.

Có hôm vừa cắt cơn sốt, sáng hôm sau ông vẫn gượng dậy ra đồng vì nếu nghỉ một ngày thì cả gia đình sẽ thiếu đi một ngày công lao động.

Ông bảo, gian khổ sau chiến tranh có lúc còn khiến con người ta mệt mỏi hơn cả những năm ở chiến trường.

Không phải vì bom đạn.

Mà vì cái đói.

Vì miếng cơm manh áo.

Vì nhìn con thơ mà trong nhà không còn gạo.

Ông vẫn nhớ như in hình ảnh những đứa con ngồi bên mâm cơm chỉ có cơm độn khoai. Có hôm đứa con út cầm bát cơm rất lâu mà không ăn. Đôi mắt trẻ thơ nhìn mãi vào đĩa muối rang rồi nước mắt lặng lẽ chảy xuống.

Là người cha, ông quay đi để giấu những giọt nước mắt của mình.

Chiến tranh đã kết thúc, nhưng cuộc chiến chống đói nghèo vẫn còn ở phía trước.

Không cam chịu hoàn cảnh, ông xin địa phương cấp một vùng đất hoang để khai phá.

Đó là khu đồi cằn cỗi, cây dại mọc um tùm, đất đầy đá sỏi. Người qua lại đều lắc đầu, cho rằng chẳng thể trồng trọt được gì.

Nhưng người lính năm xưa không lùi bước.

Từng nhát cuốc được bổ xuống nền đất cứng.

Từng gốc cây được đào lên.

Từng mét đất hoang dần được cải tạo thành nương khoai, luống lạc, vườn cây.

Ông hiểu rằng, cũng giống như những ngày chiến đấu ngoài mặt trận, muốn vượt qua khó khăn chỉ còn cách kiên trì và không được đầu hàng.

Những cơn sốt rét vẫn còn đó.

Những vết thương chiến tranh vẫn âm ỉ.

Nhưng chúng không thể làm người lính ấy gục ngã.

Theo năm tháng, khu đồi hoang ngày nào dần phủ màu xanh của cây trái. Khoai, sắn, chè, cam, bưởi, mít… lần lượt bén rễ trên vùng đất từng bị nhiều người cho là vô dụng.

Cuộc sống của gia đình từng bước ổn định hơn.

Các con trưởng thành.

Nhà cửa cũng khang trang hơn.

Mỗi khi nhìn khu vườn xanh tốt trước mắt, ông lại nhớ đến những ngày đầu trở về sau chiến tranh. Chặng đường ấy không có tiếng bom rơi, nhưng cũng đầy mồ hôi, nước mắt và biết bao thử thách.

Ông thường nói rằng, chiến tranh lấy đi của người lính tuổi trẻ và sức khỏe, nhưng không thể lấy đi ý chí.

Có lẽ, chính tinh thần được rèn giũa nơi chiến trường đã giúp ông vượt qua những năm tháng gian khó nhất của cuộc đời.

Giờ đây, khi mái đầu đã bạc, những cơn đau cũ vẫn đôi khi trở lại mỗi khi trái gió trở trời. Nhưng ông chưa bao giờ coi đó là điều để than phiền.

Bởi với ông, được trở về sau chiến tranh, được nhìn thấy quê hương thanh bình, được chứng kiến các con khôn lớn và đất nước đổi thay đã là một niềm hạnh phúc lớn lao.

Những vết thương rồi sẽ theo thời gian.

Nhưng ký ức về một thời Trường Sơn, về những đồng đội đã nằm lại và về hành trình vượt lên chính mình sau ngày trở về sẽ còn theo ông đến hết cuộc đời.