Trợ về từ "Địa ngục trần gian" Phú Quốc

• Bị thương nặng và rơi vào tay giặc sau một trận giáp lá cà ác liệt tại chiến trường Đường 9 năm 1969, ông Đặng Văn Bốc bị đưa về giam giữ tại phân khu B2 của nhà tù Phú Quốc. Tại cái gọi là "địa ngục trần gian" này, ông phải chịu đựng những đòn tra tấn tàn khốc của các cai ngục khét tiếng: từ việc bị bắt khỏa thân phơi nắng trên những vỉ mâm nhôm nóng bỏng, bị đóng những chiếc đinh dài vào đầu gối, cho đến việc bị giam giữ trong các "chuồng cọp" làm bằng kẽm gai chật hẹp không thể đứng hay nằm thẳng người.

Thế nhưng, xiềng xích và đòn roi không thể khuất phục được người chiến sĩ sư đoàn 304. Ông Bốc cùng các đồng chí cốt cán đã bí mật thành lập một Chi bộ Đảng ngầm ngay trong lòng nhà tù. Dưới sự chỉ đạo của Chi bộ, các tù nhân đã tổ chức các cuộc đấu tranh tuyệt thực đòi cải thiện chế độ sinh hoạt, viết báo chuyền tay nhau bằng máu để giữ vững niềm tin cách mạng. Đỉnh điểm là cuộc tổ chức đào một con đường hầm ngầm vượt ngục dài hơn 30 mét xuyên qua hàng rào kẽm gai. Công cụ đào hầm duy nhất của ông Bốc và đồng đội chỉ là những chiếc thìa ăn cơm bằng nhôm bẻ gãy, mài sắc vào cạnh đá, và đất đào lên được giấu vào các túi quần túi áo để đem đổ đi mỗi khi được ra ngoài. Cuộc vượt ngục tuy gặp nhiều khó khăn, có người hy sinh, nhưng ý chí sống sót và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc của ông Bốc là minh chứng hùng hồn cho tinh thần bất khuất của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.

16. Tiếng loa hòa bình trên vĩ tuyến 17

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hoan (Chiến sĩ Công an vũ trang giới tuyến, Vĩ tuyến 17).

Công việc của ông Hoan vô cùng nguy hiểm. Địch từ bờ Nam liên tục dùng súng bắn tỉa hoặc pháo kích tầm ngắn nhắm vào các cột loa của ta nhằm triệt hạ hệ thống âm thanh. Mỗi khi loa bị trúng đạn hỏng dây, ông Hoan lại phải ôm công cụ trèo lên đỉnh cột cao hơn 20 mét giữa bãi trống lộng gió, đối mặt trực diện với họng súng của kẻ thù để sửa chữa. Dưới sự bảo vệ của ông và đồng đội, tiếng loa bờ Bắc vẫn vang lên đều đặn, truyền đi giọng đọc ấm áp của các phát thanh viên, những bài ca ca ngợi quê hương đất nước, những thông điệp hòa bình và khẳng định chủ quyền thống nhất đất nước. Tiếng loa ấy đã xuyên qua dòng sông giới tuyến, trở thành chỗ dựa tinh thần thầm lặng cho đồng bào miền Nam ruột thịt hướng về miền Bắc cách mạng.

17. Trận địa giả và "Bẫy rồng" trên bầu trời Hà Nội

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Đỗ Văn Đa (Chiến sĩ Dân quân tự vệ Nhà máy Cơ khí Mai Động, Hà Nội).

Khi các tốp máy bay tiêm kích F-4 và F-105 của Mỹ lao vào đánh phá tầm thấp trước khi B-52 rải thảm, tổ của ông Đa có nhiệm vụ kích hoạt các bộc phá khói, đốt những đống rơm lớn trộn dầu thải để tạo ra những quầng lửa và cột khói lớn giả định như pháo ta đang bắn trả dữ dội. Máy bay Mỹ dính bẫy, tưởng đây là trận địa thật nên đã tập trung trút hàng tấn bom xuống bãi đất trống. Trong khi địch đang tập trung hỏa lực vào trận địa giả của ông Đa, các khẩu đội pháo cao xạ và tên lửa thật của ta từ các trận địa ngụy trang bí mật gần đó bất ngờ đồng loạt nhả đạn, tạo thành một "bẫy rồng" đan lưới lửa dày đặc, bắn hạ nhiều máy bay địch. Sự dũng cảm "làm mồi nhử" giữa làn bom đạn của tổ ông Đa đã góp phần bảo vệ vẹn toàn cho lực lượng chủ lực lập nên kỳ tích đập tan cuộc tập kích chiến lược của Mỹ.

18. Người con gái ôm bom lao vào xe tăng địch

• Nhân chứng: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út (Chiến sĩ Biệt động huyện Tòa Thánh, Tây Ninh).

Chứng kiến đồng đội đang hy sinh, nữ chiến sĩ biệt động Nguyễn Thị Út khi đó mới 20 tuổi đã đưa ra một quyết định cảm tử. Bà quấn vội một khối thuốc nổ định hình nặng 5kg quanh bụng, rút chốt nổ hẹn giờ, rồi lợi dụng những lùm cây rậm rạp và khói bom mịt mùng, bà luồn lách áp sát hướng di chuyển của chiếc xe bọc thép. Khi chiếc xe chỉ còn cách đội hình ta chưa đầy 15 mét, bà Út bật dậy, lao thẳng người vào gầm xích xe tăng địch. Một tiếng nổ kinh hoàng vang lên, chiếc xe M-113 bị xé toạc một bên xích sắt, khói đen bốc cao và dừng lại hoàn toàn, họng súng máy bị dập tắt. Sức ép khủng khiếp của vụ nổ đã hất văng bà Út ra xa vào một hố bom đầy bùn đất. Bà bị ngất lịm đi, toàn thân bị chấn thương nghiêm trọng nhưng đã sống sót một cách thần kỳ. Hành động dũng cảm của bà đã cứu sống toàn bộ đơn vị và bẻ gãy mũi tiến công của địch.

19. Ba mươi ngày đêm giữ chốt trên đỉnh cao mây mù

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Hoàng Văn Sùng (Chiến sĩ Bộ binh, Sư đoàn 313, chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên).

Có những đợt pháo kích kéo dài liên tục khiến đường tiếp tế lương thực và nước uống từ tuyến sau bị cắt đứt hoàn toàn suốt nhiều ngày liền. Các chiến sĩ phải chia nhau từng hớp nước ngưng tụ chảy ra từ vách đá vôi, ăn những hạt gạo sấy ngấm nước loãng. Mỗi khi dứt tiếng pháo, nghe tiếng giày đinh của đối phương loảng xoảng tiến lên đá núi, ông Sùng lại ôm khẩu súng AK cùng đồng đội lao ra khỏi hang, dùng lựu đạn và súng máy bắn trả quyết liệt. Suốt 30 ngày đêm kiên cường bám trụ, tiểu đội của ông đã đẩy lùi hơn 20 đợt tiến công, giữ vững nguyên vẹn ngọn chốt biên cương thiêng liêng của Tổ quốc, dù sau chiến dịch cả tiểu đội chỉ còn lại ba người lành lặn.

20. Bản tình ca viết bằng máu của người chiến sĩ giải phóng

• Nhân chứng: Họa sĩ, Cựu chiến binh Lê Duy Ứng (Chiến sĩ tuyên huấn, Quân đoàn 2).

Khi tỉnh dậy giữa làn khói đạn mịt mùng, xung quanh là tiếng súng gầm vang, ông Lê Duy Ứng nhận ra thế giới trước mắt mình đã hoàn toàn chìm vào bóng tối, hai mắt máu chảy đầm đìa. Nghĩ rằng mình sắp hy sinh và không thể tiếp tục chứng kiến ngày chiến thắng, bằng niềm tin và lòng kính yêu vô hạn với vị lãnh tụ kính yêu, ông đã dùng ngón tay của mình chấm vào dòng máu đang chảy ra từ đôi mắt, mò mẫm trong bóng tối vẽ một bức chân dung Bác Hồ trên một mảnh giấy sổ tay nhỏ mang theo người. Phía dưới bức chân dung, ông run rẩy viết dòng chữ: "Ánh sáng của Đảng - Niềm tin của con. Gửi lại đất mẹ!". Bức tranh bằng máu ấy đã được đồng đội tìm thấy và lưu giữ, trở thành một hiện vật lịch sử thiêng liêng minh chứng cho lòng trung thành và ý chí bất diệt của người chiến sĩ giải phóng. Ông Ứng sau đó được cứu sống và trở thành một họa sĩ mù tài hoa.

21. Tiếng còi tàu và chuyến áp tải vàng lịch sử

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Nguyễn Minh Trí (Chiến sĩ Công an nhân dân vũ trang, Cục Hậu cần tối cao).

Ông Trí kể lại, suốt hành trình kéo dài hơn một tháng trời, các thành viên trong tổ không một ai dám chợp mắt quá hai tiếng mỗi ngày, súng luôn lên đạn và tay không rời bọc hàng nửa bước. Có lần, đoàn xe bị lọt vào một trận địa pháo bầy của địch bắn chặn tại ngã ba biên giới. Một chiếc xe trong đoàn bị trúng mảnh pháo hỏng động cơ, trong tình thế lửa cháy ngùn ngụt xung quanh, ông Trí đã cùng đồng đội lao vào biển lửa, dùng tay trần vác những hòm vàng nặng hàng chục ký chuyển sang xe khác dưới làn đạn pháo. Sự dũng cảm và kỷ luật sắt đá của ông và đồng đội đã đưa toàn bộ chuyến hàng an toàn đến căn cứ Trung ương cục Miền Nam, kịp thời cung cấp nguồn lực tài chính khổng lồ phục vụ cho hậu cần chiến dịch giải phóng.

22. Người thợ máy giữ "linh hồn" cho những cánh bay

• Nhân chứng: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đức Soát (Phi công tiêm kích, nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam).

Ngay khi đợt bom vừa dứt, khói bụi còn mù mịt, đất đá còn đang lở loét, họ lập tức lao ra khỏi hầm. Bất chấp nguy cơ bom nổ chậm có thể kích nổ bất cứ lúc nào, các thợ máy dùng tay trần và cuốc xẻng phối hợp với công binh lấp hố bom khẩn cấp. Dưới cái nắng hè như thiêu như đốt trên đường băng bê tông, hay dưới những đêm đông rét mướt thiếu ánh sáng, họ phải dùng đèn pin che kín bằng vải nilon để tỉ mẩn sửa chữa từng vi mạch điện tử, vá lại vỏ nhôm của những chiếc tiêm kích MiG-21 bị trúng mảnh bom. Những đôi bàn tay của người thợ máy bám đầy dầu mỡ, rướm máu vì ốc vít cào xước, đã làm việc không quản ngày đêm để giữ vững "linh hồn", bảo đảm cho các cánh bay của ta luôn ở trạng thái hoàn hảo nhất để cất cánh giành lại quyền chủ động trên bầu trời.

23. Nữ du kích "Tóc dài" bẻ gãy trận càn trực thăng vận

• Nhân chứng: Bà Nguyễn Thị Định (Nữ du kích xã Lương Hòa, Giồng Trôm, Bến Tre).

Khi phi đội trực thăng địch gầm rú sà thấp xuống đổ quân, sức gió từ cánh quạt trực thăng giật đứt các dây bẫy, khiến hàng vạn con ong vò vẽ dữ tợn ào ra tấn công lính giặc điên cuồng. Quân địch hoảng loạn, la hét, chạy tán loạn và dẫm bừa vào bẫy chông tre phía dưới, đội hình hoàn toàn bị xé nát. Tận dụng thời cơ có một không hai đó, bà Định cùng các nữ du kích nấp trong các bụi rậm đã dùng súng trường CKC bắn tỉa chính xác, hạ gục nhiều tên địch và ép phi đội trực thăng phải vội vã bốc quân tháo chạy. Trận đánh cho thấy sự mưu trí, dũng cảm vô song của Đội quân tóc dài Bến Tre.

24. Người chiến sĩ tình báo và chiếc radio cũ

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Trần Văn Đôn (Chiến sĩ tình báo, mạng lưới tình báo chiến lược H63).

Khi đêm về, trong căn biệt thự riêng cửa đóng then cài, cuộc chiến thực sự của ông mới bắt đầu. Công cụ liên lạc duy nhất của ông với căn cứ Trung ương Cục là một chiếc radio National cũ được ông cải tiến khéo léo phần mạch bên trong thành một máy phát sóng ngắn. Chỉ một tiếng động lạ bên ngoài, một cái bóng đi qua cửa sổ cũng khiến tim ông đập mạnh, bởi nếu bị phát hiện, hình phạt sẽ là máy chém hoặc bị giam cầm vĩnh viễn ở Côn Đảo. Ông Đôn phải thức trắng đêm để mã hóa các thông tin thu được thành các dãy số, rồi dùng cần gạt gõ moóc-xơ (Morse) truyền tín hiệu đi trong vài phút ngắn ngủi để tránh bị xe dò sóng của địch định vị. Suốt nhiều năm trời đơn độc chiến đấu giữa hang ổ kẻ thù, bằng sự điềm tĩnh và bộ óc thiên tài, ông đã gửi về hàng trăm bản tin tình báo vô giá, giúp quân ta chủ động bẻ gãy nhiều kế hoạch hành quân chiến lược của Mỹ - Ngụy.

25. Đêm vượt ngục bằng thìa ở nhà tù Côn Đảo

• Nhân chứng: Cựu chiến binh, cựu tử tù Côn Đảo Lê Hồng Tư.

Mỗi đêm, khi tiếng lính gác đi tuần thưa dần, ông Tư cùng đồng đội lại thay phiên nhau nằm sát đất, dùng chiếc thìa nhôm nhỏ mài mòn từng chút một vào mạch vữa của tường gạch bê tông dày gần nửa mét. Để ngụy trang tiếng động sột soạt, các đồng chí khác trong phòng giam phải thay phiên nhau giả vờ ho lớn, tụng kinh hoặc đồng thanh hát các bài ca cách mạng để át tiếng đào tường. Đất cát đào ra được họ nuốt giấu vào trong bụng hoặc hòa vào nước tiểu để đổ ra khe rãnh nhỏ. Công việc kiến trì kéo dài ròng rã suốt hơn 5 tháng trời, bức tường bê tông kiên cố cuối cùng cũng bị đục thủng một lỗ vừa một người chui. Dù cuộc vượt ngục sau đó ra biển gặp giông bão lớn và nhiều người bị bắt lại, nhưng tinh thần gan dạ dùng thìa đào tường của ông Lê Hồng Tư đã trở thành một thiên anh hùng ca bất tử về ý chí tự do của người lính cách mạng.

26. Giao liên nhí và chuyến vượt sông dầm mình trong nước lũ

• Nhân chứng: Bà Lê Thị Hiền (Cựu giao liên huyện Điện Bàn, Quảng Nam).

Biết rằng nếu chậm trễ một giờ, hàng trăm chiến sĩ sẽ bị bom giặc sát hại, cô bé Hiền đã cởi chiếc áo rách, lấy dải lụa bọc kín bức thư mật chống nước rồi bới tóc quấn chặt vào bên trong búi tóc của mình. Bà ôm lấy một thân cây chuối rỗng đã chuẩn bị sẵn, đẩy mình lao thẳng xuống dòng sông lũ dữ đang gầm réo. Suốt hơn 3 tiếng đồng hồ dầm mình trong làn nước lạnh ngắt, cơ thể nhỏ bé bị sóng dữ quật lên quật xuống, nhiều lần suýt bị cuốn vào dòng xoáy xoáy đá. Mỗi khi có tàu tuần tra của địch lướt qua rọi đèn pha bét nhè trên mặt nước, bà lại phải buông cây chuối, lặn sâu xuống lòng nước đục ngầu, nín thở đến thắt cả lồng ngực. Bằng sự kiên cường và lòng dũng cảm phi thường, cô bé giao liên đã cập được bờ bên kia, chạy bộ đến rách cả chân để trao lá thư kịp thời, giúp đơn vị bộ đội chủ động rút quân an toàn trước khi phi đội máy bay Mỹ đến trút bom hủy diệt.

27. Người anh cả của đại đội thiết giáp vượt bão sa mạc

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Nguyễn Khắc Nguyệt (Trưởng xe tăng 390, Đại đội 4, Lữ đoàn xe tăng 203).

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, ông Nguyệt vẫn giữ được sự bình tĩnh tuyệt đối của một người chỉ huy. Qua hệ thống thông tin nội bộ, ông ra lệnh cho pháo thủ xoay tháp pháo, nạp đạn nhanh và bắn một quả đạn xuyên phá dập tắt hoàn toàn ổ hỏa lực địch. Ngay sau đó, ông thúc giục tài xế tăng ga hết cỡ, cho xe tăng lao băng băng qua các chướng ngại vật kẽm gai và bao cát trên đường phố với tinh thần "Tất cả cho ngày toàn thắng". Sự dũng cảm, quyết đoán và phối hợp nhịp nhàng giữa ông Nguyệt và các thành viên kíp xe đã đưa xe tăng 390 húc văng cánh cổng Dinh Độc Lập, chính thức ghi tên mình vào trang sử vàng chói lọi, kết thúc hoàn toàn cuộc chiến tranh kéo dài 30 năm.

28. "Thần y" của những khẩu pháo hạng nặng

• Nhân chứng: Cựu chiến binh Vũ Đình Phùng (Thợ sửa chữa vũ khí, Xưởng quân giới Quân khu 5).

Mọi người được lệnh lùi ra xa để bảo đảm an toàn, nhưng ông Vũ Đình Phùng đã xung phong một mình tiến lại gần khẩu pháo. Giữa làn bom đạn của máy bay địch đang oanh tạc trận địa xung quanh, ông Phùng áp tai vào thân pháo nóng rực, dùng một chiếc đục tự chế đặc biệt và búa cao su tẩn mẩn, nhẹ nhàng gõ từng chút một vào bệ khóa nòng để giải phóng áp lực khí. Mồ hôi vã ra như tắm, hòa cùng dầu mỡ bám đen kịt khuôn mặt. Chỉ một cú gõ sai lực, quả đạn sẽ nổ tung. Bằng đôi bàn tay nhạy cảm và lòng dũng cảm phi thường, sau hơn 15 phút nghẹt thở, ông đã tháo gỡ thành công quả đạn kẹt ra ngoài, cứu vẹn toàn khẩu pháo quý giá. Khẩu pháo ngay sau đó lại tiếp tục gầm vang nã đạn vào đồn địch, ghi nhận chiến công thầm lặng của người lính thợ quân giới.

29. Đội rà phá bom mìn và những bước chân trên cái chết

Là một chiến sĩ công binh rà phá bom mìn, công việc hàng ngày của ông Trần Văn Thọ và đồng đội là đi bộ trực diện vào các bãi bom vừa rải thảm để mở đường cho đoàn xe vận tải phía sau. Thời bấy giờ, quân ta không có các thiết bị dò tìm bom mìn hiện đại, mọi việc hoàn toàn phụ thuộc vào đôi mắt quan sát, chiếc gậy tre mộc mạc và lòng quả cảm. Ông Thọ kể lại, có những quả bom từ trường nằm ẩn sâu dưới lớp đất đỏ, chỉ cần có một vật kim loại nhỏ hay một bước chân nặng đi qua là kích nổ ngay lập tức.Để vô hiệu hóa chúng, ông Thọ đã tự chế ra những chiếc xe đẩy bằng tre ngụy trang, gắn những khối nam châm lớn thu lượm từ xác máy bay địch để đi trước kích nổ bom từ trường từ xa. Có những lần gặp phải loại bom nổ chậm thế hệ mới có ngòi nổ chống tháo gỡ, ông Thọ đã ra lệnh cho đồng đội lùi lại phía sau, một mình ông nằm bò sát đất, dùng chiếc dao găm nhỏ tỉ mẩn bóc tách từng lớp vỏ bọc khóa ngòi nổ của quả bom khổng lồ nặng nửa tấn. Đã có rất nhiều đồng đội thân thiết của ông đã ngã xuống, cơ thể tan hoang ngay trước mắt ông, nhưng người chiến sĩ công binh ấy chưa bao giờ lùi bước. Ông tâm niệm: "Mỗi bước chân của chúng tôi có thể là cái chết, nhưng nếu chúng tôi sợ hãi dừng lại, toàn bộ mạch máu giao thông chi viện cho miền Nam sẽ bị chặt đứt"