TRUNG ĐOÀN PHÓ PHÙNG QUANG THẠCH

Phùng Quang Thạch sinh năm 1920 tại Hà Tĩnh. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, nhanh nhẹn và dũng cảm. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông lập tức tình nguyện vào bộ đội chủ lực. Ban đầu chỉ là một chiến sĩ liên lạc, nhưng nhờ khả năng quan sát trận địa, ghi nhớ địa hình và truyền tin chính xác, ông được đề bạt làm Tiểu đội trưởng rồi Trung đội phó.

Trong Chiến dịch Việt Bắc 1947, Thạch đã chỉ huy trung đội chặn đánh đội cơ giới Pháp ở khu vực Đèo Bụt. Đây là trận đánh bất lợi vì quân Pháp có pháo binh mạnh, song ông mưu trí dùng lực lượng nhỏ quấy rối hai đầu đội hình địch, buộc chúng dồn về giữa khe núi. Khi đó, ông ra lệnh lăn đá từ trên cao, kết hợp nổ mìn, làm tê liệt toàn bộ đoàn xe. Chiến công này giúp ông được thăng chức Đại đội trưởng và khen thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Đến năm 1950, khi bước vào Chiến dịch Biên Giới, ông đang giữ chức Tiểu đoàn phó. Tiểu đoàn của ông được giao nhiệm vụ khóa chặt tuyến đường tiếp viện từ Thất Khê. Thạch nghiên cứu địa hình suốt nhiều đêm liền, đưa ra kế hoạch đặt trận địa phục kích hình vòng cung, khiến địch không thể thoát ra dù cố gắng phản kích. Trận đánh kéo dài chỉ bảy giờ nhưng tiêu diệt gần trọn một đại đội lê dương. Sau chiến thắng, ông được phong Trung đoàn phó Trung đoàn 54.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Quang Thạch trực tiếp chỉ huy mũi đánh vào cứ điểm 311. Đây là mục tiêu khó, nằm trên đồi đất cứng, quân Pháp bố trí nhiều lô cốt xi măng. Ông ra lệnh đào chiến hào theo hình xương cá, tiến dần từng mét. Dù bị pháo địch bắn xối xả, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy. Sau hơn hai ngày đêm, Trung đoàn 54 đã làm chủ hoàn toàn cứ điểm. Thạch được biểu dương đặc biệt trước toàn mặt trận.

Sau chiến thắng 1954, ông tiếp tục công tác huấn luyện tân binh. Mọi người nhớ về ông bằng hình ảnh người chỉ huy hiền nhưng nghiêm; trí dũng song toàn. Dù đã trải qua nhiều trận chiến sinh tử, ông luôn sống giản dị, khiêm nhường và tận tụy. Trong ký ức của đồng đội, Trung đoàn phó Phùng Quang Thạch là người truyền lửa mạnh mẽ về lòng yêu nước và tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.