Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Phiệt–Người chỉ huy trận đánh “một quả đạn, một B-52”

Tham gia cách mạng từ năm 1953, lúc 14 tuổi, Nguyễn Văn Phiệt làm liên lạc cho bộ đội địa phương thuộc tỉnh Hưng Yên tổ chức các trận đánh du kích, kháng chiến chống thực dân Pháp.

Đến năm 1960, sau lần đầu tham gia tuyển quân bị loại vì lý do sức khỏe, ông nhập ngũ vào Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ).

Cuối năm 1965, đang là chiến sĩ thuộc biên chế Trung đoàn 278 của Quân chủng, ông được cử sang Liên Xô học tập chuyên ngành vũ khí tên lửa.

Sau gần một năm học tập ở nước bạn, ông lên tàu cùng đồng đội trở về Việt Nam và bước vào chiến đấu chống chiến tranh leo thang phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ. “Trong trận diễn ra ngày 22-10-1966 của Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278 tại trận địa Mãn Đức, Cao Phong, Hòa Bình, tôi và đồng đội đã phóng 2 quả đạn có điều khiển tốt, bắn rơi tại chỗ một chiếc F-105 của địch. Đó là chiến công đầu của tôi trên cương vị sĩ quan điều khiển tên lửa. Từ tháng 10-1966 đến tháng 5-1968, đơn vị tôi hành quân trên các tỉnh, thành phố, chiến đấu 46 trận, bắn rơi 8 máy bay Mỹ, bắt sống nhiều giặc lái. Nhờ chiến đấu liên tục mà chúng tôi đúc kết được nhiều kinh nghiệm trong tác chiến với những chiếc máy bay chiến đấu nhà nghề của Không quân Mỹ và ngày càng trưởng thành sau mỗi trận đánh”, Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt kể.

Tháng 6-1972, Trung úy Nguyễn Văn Phiệt nhận quân hàm Thượng úy, được điều động về làm Quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57 (Trung đoàn 261, Sư đoàn 361, Quân chủng PK-KQ) thay đồng chí Trần Khắc Cần nhận nhiệm vụ mới. Chưa đầy 6 tháng sau, ông đã chỉ huy đơn vị chiến đấu kiên cường, lập thành tích xuất sắc trong Chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương miền Bắc cuối tháng 12-1972.

Trong 12 ngày đêm của chiến dịch, Tiểu đoàn 57 của đồng chí Nguyễn Văn Phiệt đã đánh 19 trận, tiêu diệt 4 máy bay B-52, trong đó 2 chiếc rơi tại chỗ. Đặc biệt, có trận chỉ trong 10 phút, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt chỉ huy kíp chiến đấu bắn rơi 2 chiếc B-52, 1 chiếc rơi tại chỗ chỉ với 2 quả đạn. Đây là trận đánh có hiệu suất cao, tiết kiệm đạn nhất, được vinh danh trong trang sử vàng thành tích của Bộ đội Tên lửa Việt Nam. Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt nhớ lại: "Sau 3 ngày địch đánh phá, việc vận chuyển đạn cho các đơn vị chiến đấu bị ùn tắc. Nhiều đơn vị không chiến đấu liên tục được do đạn không đến kịp, có đơn vị số đạn còn lại ở dưới mức quy định tối thiểu. Nhưng không vì vậy mà các thành phần tham gia chiến đấu nao núng tinh thần. Chúng tôi vẫn bám trận địa, bám khí tài, sẵn sàng bắt mục tiêu khi thời cơ đến, với tâm thế “Có thế nào ta đánh thế ấy, đã đánh là phải thắng địch”.

Đêm 20-12-1972, đúng như dự đoán, địch huy động đến 90 lần chiếc B-52, gần 200 lần chiếc máy bay chiến thuật của không quân và hải quân, tổ chức đánh vào Hà Nội - Hải Phòng - Thái Nguyên. Ngày 21-12, Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ thị cho Quân chủng PK-KQ: Cần cố gắng phát huy chiến thắng hơn nữa. Địch sẽ tập trung đánh các trận địa tên lửa. Phải tìm mọi cách bảo vệ tên lửa để tiếp tục tiêu diệt B-52. Chú ý bảo đảm đạn tên lửa để đánh được liên tục. Cố gắng phát huy tác dụng của không quân nhằm B-52 mà đánh. Đồng thời, Đại tướng cũng trực tiếp gọi điện xuống các sư đoàn biểu dương bộ đội phòng không Hà Nội từ đầu chiến dịch đã đánh tốt và cho biết: “Cả nước đang hướng về Hà Nội. Toàn thế giới đang hướng về Hà Nội. Từng giờ, từng phút, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương theo dõi cuộc chiến đấu của Hà Nội. Vận mệnh của Tổ quốc đang nằm trong tay các chiến sĩ phòng không bảo vệ Hà Nội”.