TRUNG TƯỚNG - ANH HÙNG SƠN CANG

TRUNG TƯỚNG - ANH HÙNG SƠN CANG

Trung tướng Sơn Cang (1948–2022) là một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, trưởng thành từ thực tiễn đấu tranh cách mạng gian khổ ở miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, lòng trung thành với Đảng, ý chí kiên cường và sự cống hiến không ngừng nghỉ vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Ông sinh ra và lớn lên tại xã Ngũ Lạc, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh – một vùng quê giàu truyền thống cách mạng nhưng cũng là địa bàn chịu nhiều đau thương, mất mát trong những năm chiến tranh. Khi ấy, quê hương ông bị địch kiểm soát bằng hệ thống đồn bót dày đặc, người dân bị dồn vào các ấp chiến lược, cuộc sống luôn bị đe dọa bởi những cuộc càn quét, bắt bớ, tra tấn và giết hại những người yêu nước.

Lớn lên trong hoàn cảnh đó, Sơn Cang sớm hình thành lòng căm thù giặc và ý chí đấu tranh giải phóng quê hương. Năm 1962, khi mới 14 tuổi và đang học lớp 5 tại trường làng, ông đã bí mật tham gia các hoạt động hỗ trợ lực lượng cách mạng. Với tinh thần nhanh nhẹn, dũng cảm và trách nhiệm, ông được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng và sau đó được phân công làm Đội trưởng Đội du kích ấp Cây Xoài.

Trước sự tàn bạo ngày càng gia tăng của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai đối với đồng bào và cán bộ cách mạng, tháng 7 năm 1964, Sơn Cang quyết định thoát ly gia đình để tham gia kháng chiến. Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông vẫn thể hiện quyết tâm theo con đường cách mạng đến cùng. Hình ảnh người mẹ tiễn con lên đường trong nước mắt nhưng vẫn động viên con giữ vững lý tưởng cách mạng đã trở thành ký ức sâu sắc theo ông suốt cuộc đời.

Trong những năm tháng chiến đấu, Sơn Cang được giao nhiều nhiệm vụ khác nhau như giao liên, cán bộ Trại giam Công an huyện Cầu Ngang, chiến sĩ cảnh vệ Trại giam Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Dù ở bất kỳ vị trí công tác nào, ông cũng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ an toàn cơ sở cách mạng, cán bộ lãnh đạo và các phạm nhân đang được quản lý tại các cơ sở giam giữ của lực lượng an ninh cách mạng.

Cuối năm 1967, sau quá trình rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành trong thực tiễn chiến đấu, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của người chiến sĩ trẻ tuổi, tiếp thêm động lực để ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Sơn Cang trực tiếp tham gia nhiều trận chiến đấu chống các cuộc càn quét của địch, phối hợp với lực lượng du kích và quần chúng địa phương tổ chức bao vây đồn bốt, tiêu diệt ác ôn, phá thế kìm kẹp của địch, bảo vệ an toàn các cơ sở cách mạng. Ông luôn đề cao nguyên tắc chủ động trong chiến đấu và thường nhắc lại kinh nghiệm thực tiễn rằng: “Trên chiến trường, ai giành được thế chủ động sẽ có nhiều cơ hội giành thắng lợi”.

Một trong những chiến công tiêu biểu thể hiện tinh thần quả cảm và trách nhiệm của ông diễn ra vào tháng 3 năm 1972 tại Trại giam Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Trong một cuộc tập kích quy mô lớn bằng tàu chiến và máy bay, địch liên tục pháo kích và bắn phá căn cứ. Thời điểm đó, trại giam đang quản lý gần 200 phạm nhân cùng nhiều cán bộ lãnh đạo của Ban An ninh tỉnh đang làm việc tại đây.

Khi phát hiện nhiều đồng đội bị thương, Sơn Cang đã không quản hiểm nguy, lập tức rời công sự, dùng hỏa lực bắn trả quyết liệt nhằm thu hút sự chú ý của máy bay địch. Sau đó, ông lao đến vị trí các đồng đội bị thương để sơ cứu và đưa họ vào nơi an toàn rồi tiếp tục chiến đấu. Trong nhiều giờ liền, hỏa lực địch tập trung về phía ông, tạo điều kiện cho lực lượng trong trại giam bảo toàn lực lượng, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Hành động dũng cảm ấy thể hiện phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ Công an cách mạng, luôn đặt lợi ích tập thể và sự an toàn của đồng đội lên trên bản thân mình.

Trong suốt những năm kháng chiến, mặc dù địch liên tục tổ chức nhiều đợt càn quét, đánh phá và gây áp lực đối với các cơ sở giam giữ của lực lượng cách mạng, nhưng Trại giam Ban An ninh tỉnh Trà Vinh vẫn giữ vững an toàn tuyệt đối. Không để xảy ra tình trạng phạm nhân trốn trại, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh và phục vụ công tác đấu tranh cách mạng. Trong những thành tích chung đó có sự đóng góp nổi bật của đồng chí Sơn Cang cùng tập thể cán bộ, chiến sĩ đơn vị.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác trong lực lượng Công an nhân dân, trải qua nhiều cương vị lãnh đạo quan trọng và được phong quân hàm Trung tướng. Dù ở bất kỳ vị trí nào, ông vẫn luôn giữ vững phẩm chất của người cán bộ Công an cách mạng, tuyệt đối trung thành với Đảng, tận tụy phục vụ Nhân dân và hết lòng vì sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia.

Cuộc đời và sự nghiệp của Trung tướng Sơn Cang là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, ý chí vượt khó và sự cống hiến bền bỉ cho cách mạng. Những đóng góp của ông đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, đồng thời là nguồn động viên, giáo dục quý báu đối với các thế hệ cán bộ, đảng viên, đoàn viên và thanh niên hôm nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.