Trung tướng Châu Văn Mẫn - Chớp thơ cơ làm chủ Côn Đảo
Ông Mẫn kể, từ sau chiến thắng Buôn Ma Thuột, các thủ đoạn của quân thù đã làm gián đoạn mạch thông tin, người tù không nắm bắt được diễn tiến của quân ta trên chiến trường miền Nam. Dù vậy, tất cả các trại đều âm thầm chuẩn bị kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Mỗi người đã chuẩn bị cho mình một bộ đồ bà ba đen, một chiếc khăn rằn, sẵn sàng đấu tranh.
Khoảng 12 giờ đêm 30/4/1975, ông Mẫn cùng các tù nhân trại 1 - Phú Thọ nghe vang vọng tiếng hô từ phía trại 7 – chuồng cọp Mỹ. Mọi người tưởng rằng bọn cai ngục đã phát giác ra kế hoạch tổ chức lễ kỷ niệm của ta nên tiến hành đàn áp, không biết rằng đây chính là thời điểm những tù nhân chính trị đầu tiên được nghe tin chiến thắng. Đến khoảng 6 giờ sáng 1/5, cánh cửa trại 1 được mở toang, toàn thể tù nhân chính trị chính thức hít thở bầu trời tự do ngay trong chốn lao tù. Khoảnh khắc ấy, ông Mẫn và các tù nhân ôm chầm lấy nhau, bật khóc vì mừng vui, sung sướng.
Trên đảo lúc này, ngoài hơn 4.000 tù chính trị còn có hơn 3.000 quân phạm, thường phạm là những người mang án nặng do cướp của, giết người… được chính quyền ngụy đưa ra làm tay sai quản lý tù chính trị. Do đó, nhiệm vụ chớp thời cơ làm chủ tình hình trên đảo là vô cùng cấp thiết. Các đảng viên cốt cán đã lập ngay Đảo ủy lâm thời để lãnh đạo, phân công nhiệm vụ và tổ chức lực lượng vũ trang bảo vệ đảo. Ta cũng lập Ủy ban hòa giải, hòa hợp dân tộc Côn Đảo, mời những người có cảm tình với cách mạng hoặc theo cách mạng gồm: Linh mục Phạm Gia Thụy, Đại úy bảo an Kiều Văn Dậu, Trung tá Lê Câu làm chủ tịch và phó chủ tịch.
Phần lớn tù chính trị được bố trí ổn định ngay trong các trại giam để bảo đảm an toàn. Còn lực lượng vũ trang thì chia thành hai tốp ra bên ngoài, phối hợp cùng Ủy ban hòa giải, hòa hợp dân tộc Côn Đảo đi giải phóng chi khu Cỏ Ống và chi khu Bến Đầm. Ông Mẫn tham gia tốp vũ trang giải phóng chi khu Cỏ Ống. Ta đã dùng lợi thế chiến thắng trên chiến trường miền Nam cùng thái độ ôn hòa để đàm phán và đã tiếp quản sân bay Cỏ Ống, thu 26 máy bay các loại. Việc chuyển giao quyền lực, giải phóng Côn Đảo thắng lợi mà không hề vang tiếng súng.
Sau giải phóng, những chuyến tàu được điều ra đưa các cựu tù chính trị về đất liền. Dù trong tim luôn khao khát được gặp lại gia đình nhưng ông Mẫn đã gác lại tình riêng, cùng 155 đồng đội khác ở lại xây dựng, bảo vệ Côn Đảo. Mãi đến tháng 11/1975, ông mới đặt chân về đến mảnh đất Thăng Trị (nay là xã Hòa An, huyện Krông Pắc).
