Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên: Vị tư lệnh huyền thoại của đường Trường Sơn (1923 - 2019)

Quê ở Quảng Trạch, Quảng Bình, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên là một trong những vị tướng xuất sắc nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với một kỳ tích quân sự làm kinh ngạc cả thế giới: Đường Hồ Chí Minh (Đường Trường Sơn) trong giai đoạn ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1967, khi Đồng Sĩ Nguyên được cử làm Tư lệnh Đoàn 559, đường Trường Sơn đang phải hứng chịu chiến dịch ném bom rải thảm tàn khốc nhất lịch sử của không quân Mỹ hòng chặt đứt cuống rốn tiếp viện cho miền Nam. Bằng một tư duy chiến lược vượt thời đại, ông nhận ra rằng vận tải nhỏ lẻ, bí mật không còn phù hợp. Ông đã quyết định "cơ giới hóa" và "quân binh chủng hợp thành" cho toàn bộ tuyến đường.

Dưới sự chỉ đạo của Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên, đường Trường Sơn từ một lối mòn nhỏ hẹp đã vươn mình thành một mạng lưới giao thông hình mạng nhện khổng lồ dài gần 20.000 km. Nó bao gồm đường kín, đường hở, hệ thống cầu ngầm, và vĩ đại nhất là tuyến đường ống dẫn xăng dầu dài hàng ngàn km xuyên qua núi non hiểm trở. Ông đã biến lực lượng vận tải thành một đạo quân chiến đấu thực thụ, có bộ binh bảo vệ, có pháo phòng không bắn trả máy bay địch, và công binh ngày đêm san lấp hố bom. Lưới lửa và sự tàn bạo của bom B-52, chất độc hóa học của Mỹ đã hoàn toàn bất lực trước mạng lưới hậu cần vĩ đại này. Sự đóng góp của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên mang tính quyết định, đảm bảo nguồn sức mạnh khổng lồ cho Đại thắng Mùa Xuân năm 1975.