Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên – Người mở đường giữa Trường Sơn bom đạn
Đặng Thị Minh Ngọc

Giữa đại ngàn Trường Sơn thăm thẳm, có một dòng sông không chảy bằng nước, mà cuộn trào bằng mồ hôi, máu xương và ý chí kiên cường của hàng vạn con người. Đó là đường Trường Sơn — tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Và nhắc đến con đường ấy, lịch sử tạc ghi hình bóng của vị tướng gắn liền với những kỳ tích thời đại: Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên.
Sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923 tại vùng đất Quảng Trạch, Quảng Bình giàu truyền thống, người thanh niên Nguyễn Hữu Vũ (tên thật của ông) đã sớm dấn thân vào con đường cách mạng. Trưởng thành qua gian lao, ông kinh qua nhiều trọng trách trong Quân đội Nhân dân Việt Nam trước khi bước vào trận chiến lịch sử làm thay đổi cục diện chiến trường.
Năm 1967, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, ông nhận nhiệm vụ làm Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn. Đứng trước ông là một thử thách tưởng chừng không thể vượt qua: giữ vững mạch máu vận tải nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, dưới mưa bom đạn xối xả ngày đêm của không quân đối phương.
Trường Sơn khi ấy là nơi mỗi tấc đất, mỗi góc rừng đều sục sôi lửa đạn. Những chiếc xe vận tải vừa lăn bánh khỏi nơi trú ẩn đã phải đối mặt với thần chết. Những người lính công binh vừa xẻ núi mở đường ban ngày, đêm xuống lại gồng mình san lấp hố bom. Đường gãy lại nối, cầu sập lại dựng — tất cả được làm nên bằng chính sức người và quyết tâm sắt đá.
Dưới sự chỉ huy xuất sắc của Đồng Sỹ Nguyên, Trường Sơn không còn là những lối nhỏ đơn độc giữa rừng sâu. Ông cùng tập thể Bộ đội Trường Sơn đã kiến tạo nên một "trận đồ bát quái xuyên Tây Trường Sơn" — một hệ thống giao thông hoàn chỉnh gồm hàng nghìn cây số đường dọc, đường ngang, đường kín ẩn mình dưới tán rừng, cùng hệ thống đường ống xăng dầu, cầu bến, kho tàng và mạng lưới thông tin liên lạc thông suốt.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Trường Sơn trở thành nơi chứng minh một sự thật: bom đạn hiện đại có thể cày xới mặt đất, nhưng không thể đè bẹp được ý chí con người. Khi đêm xuống, từng đoàn xe lại nối đuôi nhau lặng lẽ chồm lên đá sỏi, chở theo niềm tin và hy vọng tiến về phương Nam.
Trí tuệ thao lược của Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên nằm ở tư duy tác chiến hợp đồng binh chủng: kết hợp chặt chẽ giữa vận tải với chiến đấu, công binh với phòng không, hậu cần với thông tin. Sự hiệp đồng ấy đã biến tuyến đường thành một pháo đài di động, bảo vệ an toàn cho mạch máu chiến lược của dân tộc.
Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa, Trường Sơn trở thành bản hùng ca xanh thắm trong ký ức lịch sử. Tên tuổi của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên cùng những người lính Trường Sơn mãi mãi là biểu tượng bất tử cho trí tuệ, lòng kiên trung và sức mạnh vô song của con người Việt Nam.



