Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên – Vị tư lệnh huyền thoại của đường Trường Sơn (1923 – 2019).
Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên – Vị tư lệnh huyền thoại của đường Trường Sơn (1923 – 2019).
Xuất thân vùng đất Quảng Bình và con đường giác ngộ cách mạng
Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên (tên khai sinh là Nguyễn Hữu Vũ, các bí danh khác như Hòa, Hải...), sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo trên vùng đất "hai giỏi" giàu truyền thống yêu nước và chịu nhiều gian khó.
Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng từ những năm niên thiếu, ông tham gia các phong trào yêu nước tại địa phương và gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938. Trong suốt thời kỳ tiền khởi nghĩa và hai cuộc kháng chiến trường kỳ, ông luôn có mặt ở những chiến trường ác liệt, đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng từ miền Trung, Trung Trung Bộ cho đến chiến trường Hạ Lào và Bắc Tây Nguyên.
"Tư lệnh thép" của Binh đoàn Trường Sơn và huyền thoại đường Hồ Chí Minh
Tên tuổi và sự nghiệp lừng lẫy nhất của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên gắn liền với con đường chiến lược mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại – Đường Trường Sơn (đường mòn Hồ Chí Minh):
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trường Sơn (1966 – 1976): Trải qua những năm tháng ác liệt nhất của chiến tranh chống Mỹ, khi đế quốc Mỹ dùng mọi thủ đoạn hủy diệt tàn khốc nhất (từ bom từ trường, hóa chất rụng lá đến máy bay hiện đại) để chặn đứng huyết mạch chi viện, đồng chí Đồng Sỹ Nguyên trên cương vị Tư lệnh đã đưa ra những quyết định táo bạo, sáng tạo.
Sáng kiến chiến lược: Ông là người có công lớn trong việc chuyển đổi tuyến vận tải thô sơ ban đầu thành một hệ thống giao thông liên hoàn, cơ giới hóa đồng bộ với hàng ngàn kilômét đường ô tô kín, đường ống dẫn dầu, đường dây thông tin liên lạc và hệ thống phòng không bảo vệ vững chắc. Dưới sự chỉ huy mưu lược của ông, hàng triệu tấn vũ khí, lương thực và hàng vạn cán bộ, chiến sĩ từ hậu phương lớn miền Bắc đã được vận chuyển an toàn vào chiến trường miền Nam, góp phần quyết định vào mọi thắng lợi của chiến tranh.
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh (1975): Ông tiếp tục trực tiếp chỉ đạo lực lượng vận tải Trường Sơn thần tốc tổ chức các mũi cơ động lớn, đưa các binh đoàn chủ lực tiến về Sài Gòn đúng thời hạn, lập nên kỳ tích trong chiến dịch lịch sử.
Cống hiến trong công cuộc xây dựng đất nước và nhân cách mẫu mực
Sau ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên tiếp tục được Đảng và Nhà nước tin tưởng giao giữ nhiều trọng trách cấp cao của Nhà nước:
Ông từng giữ các chức vụ quan trọng như Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Phó Thủ tướng Chính phủ).
Trên cương vị nào, ông cũng để lại dấu ấn của một nhà lãnh đạo quyết đoán, dám nghĩ dám làm, đặc biệt có công lớn trong việc chỉ đạo xây dựng nhiều công trình giao thông trọng điểm quốc gia, cũng như phong trào trồng cây xanh và bảo vệ môi trường.
Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên từ trần ngày 4 tháng 4 năm 2019 tại Hà Nội, thọ 96 tuổi. Cả cuộc đời hơn 80 năm hoạt động cách mạng của ông là bản anh hùng ca ngời sáng về tinh thần dũng cảm, mưu lược, tận trung với nước, tận hiếu với dân, một "vị tư lệnh của những con đường huyền thoại".
