Trung tướng Đồng Văn Cống

Trung tướng Đồng Văn Cống sinh năm 1918 tại làng Tân Hào, tổng Bảo Phước, quận Ba Tri (nay là xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm). Ông tham gia cách mạng từ năm 1936, hoạt động bí mật và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương ngày 16-2-1939, với bí danh Hồng Kỳ (tên thường dùng ở chiến trường là Chín Hồng). Thời trẻ, ông có vóc dáng cao lớn, ngoại hình sáng, năng nổ tham gia các hoạt động xã hội và thể thao. Với lối sống phóng khoáng, gần gũi nhân dân, giao thiệp rộng, ông từng là hình mẫu tiêu biểu của thanh niên trong làng và khu vực.

Tháng 2-1946, khi thực dân Pháp đánh chiếm Bến Tre, ông đã thành lập và trực tiếp lãnh đạo Đội Du kích Tân Hào (nhân dân quen gọi là Bộ đội ông Cống). Chỉ sau 3 tháng chiến đấu, lực lượng đã phát triển thành trung đội với 20 súng các loại, hình thành nên “Bộ đội Tân Hào”. Suốt quá trình hoạt động cách mạng, cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với chiến trường, luôn xông pha nơi tuyến đầu. Từ một đội du kích cấp xã, qua nhiều năm chiến đấu và xây dựng, lực lượng do ông lãnh đạo từng bước phát triển thành trung đội, đại đội và trung đoàn chính quy. Tên tuổi của ông gắn liền với nhiều trận đánh tiêu biểu trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Trải qua nhiều cương vị công tác, đến năm 1981, ông giữ chức Phó Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam với hàm Trung tướng. Ông từ trần ngày 6-8-2005, hưởng thọ 87 tuổi, được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh. Với hơn 40 năm cống hiến trong LLVT, từ một du kích xã trở thành Trung tướng, đồng chí Đồng Văn Cống luôn được các thế hệ ghi nhận là người chiến sĩ tiêu biểu mang đậm phẩm chất “người lính Cụ Hồ”. Ông không chỉ là “anh cả” của LLVT Bến Tre mà còn có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Nhằm tri ân và tôn vinh những đóng góp to lớn của ông, năm 2008, chính quyền và nhân dân địa phương đã xây dựng Đền thờ Trung tướng Đồng Văn Cống tại xã Tân Hào trên nền đài lưu niệm cũ. Đến năm 2014, công trình được Chủ tịch UBND tỉnh quyết định xếp hạng di tích cấp tỉnh. Hiện nay, trên địa bàn xã có một trường THCS mang tên ông; đồng thời, tại nhiều tỉnh, thành như Bến Tre, TP. Hồ Chí Minh, TP. Cần Thơ… cũng có các tuyến đường mang tên Đồng Văn Cống.

Đền thờ Trung tướng Đồng Văn Cống hiện là một trong những địa chỉ đỏ tiêu biểu, phục vụ công tác giáo dục truyền thống cho các thế hệ đoàn viên, thanh thiếu nhi. Theo ông Huỳnh Văn Ni – người trực tiếp trông coi, chăm sóc đền thờ nhiều năm qua, ngoài thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, bình quân mỗi tháng đều có nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh đến viếng, thắp hương và tham quan.

Sưu tầm