Trung tướng Dương Cự Tẩm: Từ người học trò yêu nước đến vị tướng chính trị của Quân đội nhân dân
Trung tướng Dương Cự Tẩm (1921–2006) quê Kim Sơn, Ninh Bình, sớm giác ngộ cách mạng khi còn là học sinh Hà Nội. Ông nhiều năm công tác chính trị trong các chiến trường miền Nam và giữ nhiều cương vị chỉ huy quân khu.

Trung tướng Dương Cự Tẩm sinh ra ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, trong một gia đình có truyền thống theo nghiệp học hành. Thân sinh của ông là một nhà nho kiêm thầy thuốc Đông y, còn các chú của ông theo con đường Tây học. Thuở nhỏ, ông học tiểu học tại quê nhà và có một thời gian theo học trường dòng Phát Diệm.
Năm 1939, ông vào theo học tại trường kỹ nghệ Hà Nội. Tại đây, ông được giác ngộ và tham gia phong trào cách mạng phản đế trong học đường. Khi tổ chức bí mật của học sinh yêu nước bị lộ, ông cùng nhiều thanh niên học sinh khác bị thực dân bắt giữ. Nhờ sự bào chữa tích cực của luật sư Phan Anh, ông chỉ bị đưa đi cải tạo thanh thiếu niên, không phải chịu hình phạt nặng nề hơn.
Sau khi được quản thúc tại địa phương, ông tìm cách ẩn náu, vừa dạy học tư để mưu sinh vừa tiếp tục công việc cách mạng. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ông được phân công phụ trách Công đoàn Hà Nội, bắt đầu chặng đường đóng góp cho sự nghiệp kháng chiến.
Từ năm 1947, ông giữ cương vị chính trị viên ở nhiều trung đoàn và tỉnh đội miền Tây Nam Bộ, như Sa Đéc và Bến Tre, trực tiếp gắn bó với phong trào kháng chiến ở địa phương. Năm 1954, ông ra miền Bắc, tiếp tục công tác chính trị trong quân đội và tham gia các nhiệm vụ đi tiễu phỉ ở vùng biên giới Lạng Sơn.
Trong giai đoạn 1956 đến 1963, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí trong các sư đoàn và cơ quan Tổng cục Chính trị, đồng thời tham gia chiến dịch Nậm Thà bên nước bạn Lào. Từ năm 1964, ông trở lại chiến trường miền Nam với vai trò Cục phó Chính trị Quân giải phóng miền Nam, sau đó lần lượt giữ các chức vụ Chính ủy sư đoàn, phó Chính ủy và Chính ủy nhiều quân khu, góp phần lãnh đạo công tác chính trị trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ.
Sau năm 1976, ông được điều về công tác tại Trường Sĩ quan Lục quân 2 và nghỉ hưu năm 1989, sau khi đã đạt quân hàm Trung tướng. Cuộc đời ông là tấm gương về lòng yêu nước được hun đúc từ những năm tháng còn là học sinh, về bản lĩnh vượt qua thử thách và sự cống hiến bền bỉ cho quân đội. Với thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay, đó là bài học về việc lấy lý tưởng làm kim chỉ nam cho mọi bước đường, dù ở cương vị nào cũng tận tụy với nhiệm vụ.
Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Dương Cự Tẩm" (https://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_C%E1%BB%B1_T%E1%BA%A9m), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.
Ảnh: Phương Huy, giấy phép CC BY-SA 4.0 (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chi%E1%BA%BFn_Khu_D_n%C4%83m_2019_(D%C6%B0%C6%A1ng_C%E1%BB%B1_T%E1%BA%A9m).jpg).



