TRUNG TƯỚNG LÊ HIẾN MAI – TỪ NGƯỜI THẦY GIÁO TRỞ THÀNH VỊ TƯỚNG TRẺ TUỔI

TRUNG TƯỚNG LÊ HIẾN MAI – TỪ NGƯỜI THẦY GIÁO TRỞ THÀNH VỊ TƯỚNG TRẺ TUỔI

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, có những con người đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Trung tướng Lê Hiến Mai (1918–1992) là một trong những nhân vật như thế. Cuộc đời ông trải qua những năm tháng hoạt động cách mạng, tù đày, chiến đấu và đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Từ người thanh niên yêu nước đến người chiến sĩ cách mạng

Lê Hiến Mai quê tại xã Trạch Mỹ Lộc, huyện Phúc Thọ, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Năm 1939, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1940, ông làm thư ký Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Phản đế tỉnh Sơn Tây.

Những năm đầu hoạt động cách mạng là quãng thời gian đầy hiểm nguy. Từ năm 1941 đến năm 1944, ông bị thực dân Pháp bắt giam và đày qua nhiều nhà tù. Nhưng những tháng ngày tù đày không làm người thanh niên ấy từ bỏ lý tưởng. Sau khi vượt ngục năm 1944, ông tiếp tục trở lại hoạt động cách mạng và tham gia lực lượng vũ trang.

Những năm tháng Tây Tiến

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lê Hiến Mai được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trên các địa bàn Tây Bắc và biên giới Việt – Lào.

Trong những ngày đầu ấy, các chiến sĩ phải đối mặt với địa hình hiểm trở, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn và tình hình chiến sự phức tạp. Lực lượng cách mạng vừa chiến đấu, vừa xây dựng cơ sở, vận động nhân dân và phối hợp với lực lượng cách mạng Lào.

Tại Sầm Nưa, Lê Hiến Mai từng đại diện Tổng bộ Việt Minh nói chuyện với nhân dân Lào – Việt về việc phối hợp đấu tranh chống thực dân Pháp. Những hoạt động ấy góp phần vun đắp tình đoàn kết chiến đấu giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Lào.

Đến năm 1947, ông giữ cương vị Chính ủy Mặt trận Tây Tiến. Những năm tháng ở Tây Tiến trở thành một dấu ấn quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của ông.

Người tướng trẻ tuổi

Ngày 28/5/1948, tại Định Hóa, Thái Nguyên, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì lễ phong quân hàm cấp tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Khi ấy, Lê Hiến Mai mới 30 tuổi và được phong quân hàm Thiếu tướng. Ông được ghi nhận là vị tướng trẻ nhất trong đợt phong quân hàm đầu tiên năm 1948.

Một câu chuyện đặc biệt gắn với tên tuổi ông cũng bắt đầu từ đây.

Tên thật của ông được các nguồn tư liệu ghi nhận là Nguyễn Văn Phường, trong một số giai đoạn hoạt động ông sử dụng tên Dương Quốc Chính. Do có hàm răng hơi nhô ra phía trước, đồng đội thường vui đùa gọi ông là “mái hiên”. Theo các tư liệu kể lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh biết câu chuyện này và đã đặt cho ông cái tên Hiến Mai. Cái tên ấy sau đó gắn bó với ông suốt cuộc đời.

Đi qua những chiến trường của đất nước

Sau những năm tháng Tây Tiến, Lê Hiến Mai tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách. Ông từng công tác tại Liên khu 1, Bộ Tư lệnh Nam Bộ và Phân liên khu miền Đông Nam Bộ; đến năm 1953 là Tư lệnh, Bí thư Quân khu ủy Phân liên khu miền Tây Nam Bộ.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc, tiếp tục tham gia xây dựng quân đội và giữ cương vị Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh Pháo binh.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong công tác chính trị quân đội. Năm 1965, ông trở lại quân đội với cương vị Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Quân khu 4; năm 1967 giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, đồng thời kiêm Giám đốc Học viện Chính trị Quân sự.

Một cuộc đời dành cho đất nước

Không chỉ hoạt động trong quân đội, Lê Hiến Mai còn đảm nhiệm nhiều trọng trách trong bộ máy Nhà nước. Ông từng giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Thủy lợi và Điện lực, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và sau đó đảm nhiệm các nhiệm vụ khác trong công tác nhà nước.

Năm 1974, ông được phong quân hàm Trung tướng. Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa III và IV, Đại biểu Quốc hội các khóa III, V, VI và VII. Ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Quân công hạng Nhất.

Dấu ấn còn lại

Trung tướng Lê Hiến Mai qua đời năm 1992, nhưng những năm tháng hoạt động cách mạng của ông vẫn là một phần đáng nhớ trong lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước.

Từ một người thanh niên tham gia cách mạng năm 1939, trải qua những năm tháng tù đày, rồi bước vào những chiến trường gian khổ của Tây Bắc, Nam Bộ và nhiều địa bàn khác, Lê Hiến Mai đã trưởng thành qua thực tiễn và đảm nhiệm nhiều trọng trách.

Câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện về một vị tướng trẻ tuổi. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nhìn lại cuộc đời Trung tướng Lê Hiến Mai, thế hệ hôm nay có thể hiểu thêm về giá trị của lòng yêu nước, ý chí vượt qua gian khó và trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương, đất nước.