Trung tướng Lê Nam Phong: “Đánh giá thấp kẻ thù là tự hạ thấp mình”

Trung tướng Lê Nam Phong, tên thật là Lê Hoàng Thống, sinh năm 1927 tại Quỳnh Hoa, Quỳnh Lưu, Nghệ An, trong một gia đình nông dân nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông gia nhập Vệ quốc đoàn và gắn bó trọn đời với quân đội. Từ một chiến sĩ, ông từng bước trưởng thành qua nhiều cương vị, từ tiểu đội trưởng đến tư lệnh quân đoàn và cuối cùng là Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2.

Trong hơn 30 năm binh nghiệp, ông có mặt tại nhiều chiến trường và chiến dịch quan trọng như Điện Biên Phủ, Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Chiến dịch Mùa Xuân 1975, chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng Khmer Đỏ. Ông được biết đến là người chỉ huy giàu kinh nghiệm, sống tình cảm với đồng đội nhưng thẳng thắn và trung thực.

Một trong những bài học đáng nhớ nhất trong cuộc đời chỉ huy của ông xảy ra sau Tết Mậu Thân 1968, khi ông giữ chức Tham mưu trưởng Sư đoàn 7 chiến đấu tại miền Đông Nam Bộ. Ông được giao thay Trung đoàn trưởng Doãn Khiết để chỉ huy Trung đoàn 141 đánh một tiểu đoàn Mỹ đang hành quân tại Lộc Ninh.

Với kinh nghiệm chiến đấu, ông trực tiếp đi trinh sát thực địa, quan sát thấy quân Mỹ đang đào chiến hào, giao thông hào ở chân đồi. Ông cẩn trọng cho trinh sát kiểm tra vị trí trước giờ nổ súng. Tuy nhiên, trinh sát không phát hiện quân địch vì quân Mỹ đã bí mật vượt qua suối và nằm im ở một vị trí khác.

Khi bộ đội bắt đầu tiến công, họ mới nhận ra đã bị đối phương đánh lừa. Quân ta xông lên nhưng không gặp địch ở vị trí dự kiến, trong khi hỏa lực đối phương bất ngờ khai hỏa, gây khó khăn cho việc rút quân. Ông phải ra lệnh rút lui. Trận đánh không đạt kết quả như dự kiến khiến ông vô cùng day dứt và tự trách mình.

Điều đáng quý là sau thất bại đó, Trung tướng Lê Nam Phong không né tránh trách nhiệm mà coi đây là một bài học chiến đấu sâu sắc. Ông nhận ra rằng dù có nhiều kinh nghiệm và đã rất cẩn trọng, người chỉ huy vẫn có thể mắc sai lầm nếu chủ quan hoặc đánh giá chưa đúng về đối phương.

Từ trải nghiệm thực tế, ông dành nhiều thời gian đọc sách báo, nghe đài, xem phim và nghiên cứu các tư liệu về những cuộc chiến tranh mà Việt Nam đã trải qua. Ông đặc biệt phản đối cách mô tả đối phương một cách phiến diện, chẳng hạn coi lính Mỹ là “công tử bột”, chỉ huy Mỹ là kém cỏi hay binh lính đối phương đều nhút nhát.

Theo ông, trong chiến tranh có thể cần nhấn mạnh những yếu tố thuận lợi để động viên tinh thần chiến đấu, nhưng không nên vì thế mà xem thường sức mạnh của đối phương. Quân đội Mỹ có lực lượng được huấn luyện bài bản, khả năng cơ động cao, phản ứng nhanh, hỏa lực mạnh và đặc biệt là khả năng rút kinh nghiệm, nhanh chóng thay đổi phương thức tác chiến.

Chính vì vậy, đối đầu với một đối thủ mạnh đòi hỏi quân đội Việt Nam phải có đường lối đúng đắn, phát huy trí tuệ của toàn dân tộc, đồng thời luôn tỉnh táo, sáng tạo và không ngừng học hỏi. Theo Trung tướng Lê Nam Phong, thắng lợi của Việt Nam không đến từ việc coi thường đối phương mà từ sự kết hợp giữa ý chí, trí tuệ, nghệ thuật quân sự và sức mạnh đoàn kết toàn dân.

Qua bài học nhớ đời của mình, ông đúc kết thành phương châm chỉ huy có giá trị sâu sắc: “Đánh giá thấp kẻ thù là tự hạ thấp mình.” Đây không chỉ là kinh nghiệm của riêng một người chỉ huy mà còn là bài học về sự tỉnh táo, khiêm tốn, khách quan và bản lĩnh trong mọi hoàn cảnh.

Câu chuyện về Trung tướng Lê Nam Phong vì thế không chỉ giúp người đọc hiểu thêm về một người cán bộ quân đội trưởng thành qua chiến trận, mà còn cho thấy phẩm chất đáng quý của người chỉ huy: dám nhận khuyết điểm, biết rút kinh nghiệm từ thất bại và luôn tôn trọng đối thủ để tìm ra cách chiến thắng.