TRUNG TƯỚNG NGUYỄN ĐỨC SOÁT: CÁNH CHIM ĐẦU ĐÀN VÀ NGỌN LỬA TRUYỀN THỐNG

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của Quân chủng Phòng không - Không quân Việt Nam, cái tên Nguyễn Đức Soát đã trở thành một huyền thoại gắn liền với những chiếc MiG-21 và những chiến công lẫy lừng trên bầu trời Bắc Việt.

Câu chuyện về người anh hùng ấy bắt đầu từ một chàng thanh niên sinh năm 1946 tại xã Nam Phong, huyện Phú Xuyên, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Tháng 7 năm 1965, ở tuổi 19, Nguyễn Đức Soát nhập ngũ và là một trong 60 học viên ưu tú được cử sang Liên Xô học lái máy bay tiêm kích MiG-21 hiện đại nhất bấy giờ. Tình yêu với bầu trời trong ông nảy nở tự nhiên và mãnh liệt, được ông gửi gắm vào những dòng nhật ký đầy cảm xúc ở tuổi 20: "Với ta, bầu trời là tất cả! Từ nay, người mãi mãi là đồng hành trong suốt cuộc đời binh nghiệp của ta!".

Sau hơn hai năm miệt mài học tập nơi xứ người, ông trở về nước và trực tiếp tham gia chiến đấu. Năm 1969, người chiến sĩ trẻ lập chiến công đầu tiên khi bắn rơi một máy bay không người lái của Mỹ. Tuy nhiên, dấu son chói lọi nhất trong cuộc đời bay của ông chính là năm 1972. Chỉ riêng trong năm này, ông đã bắn hạ liên tiếp 5 máy bay Mỹ, bao gồm các loại A-7 và F-4, nâng tổng số chiến công lên 6 chiếc và chính thức bước vào danh sách những phi công ưu tú hạng Ace của Không quân Việt Nam. Đặc biệt, ông là người đã bắn hạ chiếc máy bay duy nhất của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bị tiêu diệt trong chiến tranh Việt Nam.

Trong chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" cuối năm 1972, trên cương vị Đại đội trưởng Đại đội 3 thuộc Trung đoàn 927, ông cùng đồng đội đã vượt qua những điều kiện khắc nghiệt nhất. Những lần cất cánh từ đường lăn hẹp chỉ 16m, giữa hai bên là hố bom, ông luôn giữ vững ý chí: phải ngăn chặn kẻ thù để bom đạn không rơi xuống đầu nhân dân. Với tài xạ kích siêu hạng và bản lĩnh kiên cường, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1973 khi mới 27 tuổi.

Suốt 44 năm quân ngũ, từ một phi công trẻ, ông đã trưởng thành và giữ nhiều trọng trách lớn như Tư lệnh Quân chủng Không quân, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân và Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Dù ở bất kỳ cương vị nào, tâm niệm duy nhất của ông vẫn là bảo vệ sự bình yên cho bầu trời Tổ quốc.

Giờ đây, ở tuổi "bát thập", vị tướng già vẫn giữ nguyên phong thái mạnh mẽ, dứt khoát. Sáng ngày 30/8/2025, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Trung tướng Nguyễn Đức Soát đã vinh dự là người thực hiện nghi thức thắp sáng đài lửa truyền thống trong lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Ngọn lửa bừng cháy từ tay người anh hùng không chỉ là biểu tượng của ý chí kiên cường năm xưa, mà còn là sự kết nối, truyền lửa yêu nước và lý tưởng cách mạng cho những thế hệ mai sau. Với ông, đó là một nhiệm vụ thiêng liêng để tri ân những giá trị của độc lập, tự do mà ông và đồng đội đã dành cả thanh xuân để bảo vệ.