Trung tướng Nguyễn Như Văn - Vị Tướng Tình Báo Chiến Lược
Trung tướng Nguyễn Như Văn (1924–2001) là vị tướng tình báo chiến lược xuất sắc, người đứng đầu ngành Tình báo Quốc phòng Việt Nam. Từ một chiến sĩ tình nguyện trở về từ Lào, ông đã kinh qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, từng đảm nhiệm trọng trách Tỉnh đội trưởng Sa Đéc khi mới 25 tuổi. Với bản lĩnh và tầm nhìn sắc bén, ông đã chỉ đạo các mạng lưới tình báo cung cấp thông tin vô giá cho những chiến dịch lịch sử như Mậu Thân 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ông kết thúc sự nghiệp vẻ vang với cươ
Ông Nguyễn Như Văn sinh năm 1924, quê tại Hưng Yên nhưng tuổi thơ của ông lại gắn liền với đất nước Lào. Tháng 5/1945, ông tham gia Việt Minh tại thị xã Thakhet (Lào) và trực tiếp cầm súng giành chính quyền vào tháng 8 cùng năm. Khi thực dân Pháp quay lại chiếm đóng, ông cùng đơn vị rút sang Thái Lan và hưởng ứng lời kêu gọi cứu nước của Bác Hồ để lên đường trở về Nam Bộ kháng chiến.
Sau hơn một năm hành quân gian khổ xuyên qua các vùng chiến khu bí mật, năm 1947, đơn vị của ông về đến tỉnh Sa Đéc. Tại đây, ông cùng các chiến sĩ quân dân y liên tục đánh thắng nhiều trận vang dội tại vùng Sa Đéc, Cao Lãnh. Với bản lĩnh chỉ huy quyết đoán, năm 1949, ông được tin tưởng giao trọng trách Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Sa Đéc khi mới 25 tuổi, trở thành một trong những chỉ huy quân sự trẻ tuổi và tài năng của vùng đất này.
Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc và bắt đầu bước chân vào ngành Tình báo quân sự. Đây là bước ngoặt quan trọng định hình sự nghiệp của ông. Năm 1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn khốc liệt nhất, ông vượt dãy Trường Sơn trở lại miền Nam với cương vị Trưởng phòng Tình báo thuộc Bộ Tổng Tham mưu Quân Giải phóng miền Nam.
Dưới sự chỉ đạo của ông, các mạng lưới tình báo đã cung cấp những thông tin chiến lược vô giá, phục vụ trực tiếp cho các chiến dịch lớn như Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Ông là người đứng sau những kế hoạch đấu trí cân não, giúp quân ta nắm bắt được ý đồ của đối phương để giành thế chủ động trên chiến trường.
Vị tướng của những trọng trách cao cả Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, sự nghiệp của ông tiếp tục thăng tiến mạnh mẽ sau ngày thống nhất. Ông lần lượt giữ các chức vụ quan trọng: Cục trưởng Cục Tình báo và đến năm 1993, ông chính thức đảm nhiệm chức vụ Tổng cục trưởng Tổng cục II, Bộ Quốc phòng. Ông được phong quân hàm Trung tướng vào tháng 4/1989.
Trung tướng Nguyễn Như Văn qua đời ngày 15/5/2001. Cả cuộc đời ông là một bản anh hùng ca về sự tận hiến. Từ một người lính trẻ tình nguyện từ nước ngoài trở về, ông đã đi hết hai cuộc kháng chiến và trở thành người đứng đầu ngành tình báo quốc phòng Việt Nam, để lại di sản đồ sộ về nghệ thuật tình báo quân sự cho các thế hệ mai sau.
